Akıl ve Ruh Sağlığı Nedir?

Akıl ve Ruh Sağlığı Nedir?

Akıl ve Ruh Sağlığı Nedir?

Akıl ve Ruh Sağlığı Nedir?

Akıl ve Ruh Sağlığı Bireyin kendisini ve çevresini gerçekçi olarak değerlendirmesi, yaşama isteği duyması, hayata uyum sağlayabilmesi, isteklerini topluma ters düşmeyecek şekilde yerine getirmesi durumu “akıl ve ruh sağlığı” olarak tanımlanmaktadır. Akıl sağlığı ile ruh sağlığı ayni anlamdadır. Bireyin ruh hali her zaman aynı değildir. Çeşitli faktörler bireyin akıl ve ruh sağlığını etkilemektedir.  Ruh sağlığı yerinde olan bir bireyde bulunması gereken özelliklerden bazıları aşağıda açıklanmıştır:

• Kişi kaygı, kuruntu ve kuşkulardan uzak, kendisiyle uyum halinde olmalıdır. Günlük yaşamda herkesin sıkıntı ve üzüntüleri olabileceğini düşünerek yaşadığı sorunlara kalıcı çözümler üretmelidir.

• Çevresindeki insanlarla sevgi ve saygıya dayalı ilişkiler kurmalıdır. Onlara zaman ayırmalı, kendisine gereksinim duyulduğunda yardıma hazır olmalı ve ilişkilerinde kendine düşen sorumlulukları yüklenebilmelidir.

• Kişi öz güvene sahip olmalıdır. Gereksiz bir aşağılık ve üstünlük duygusuna kapılmamalıdır.

• Yeteneklerini geliştirerek edindiği başarılar ve ürünlerle topluma yararlı olmalıdır.

• Geleceğe dönük hedefler belirlemeli, bu hedeflere ulaşmak için çaba harcamalıdır. Bunu gerçekleştirirken karşısına çıkan yeni durumlara karşı esnek davranmalı, başarısızlıktan dolayı yılmamalıdır.

• Kişi bireysel olarak karar verebilmeli, kararlarının sorumluluğunu yüklenebilmeli ve hata yaptığında bunun sonuçlarına katlanabilmelidir. Kendisini eleştirebilmeli, başarısızlıklarının bedelini başkalarına ödetmemelidir.

• Mesleğinin dışında eğlenceli, dinlendirici uğraşlar edinmeli, bu yolla kişiliğini geliştirmelidir. Ruh sağlığının bozulmaması için kendisiyle barışık olmalı, kendine zaman ayırmalıdır.

• Ön yargıdan uzak olmalıdır.

Kişinin ruh sağlığının yerinde olması, kendisi ve çevresiyle dengeli, uyumlu bir ilişki sürdürmesine bağlıdır. Kişinin düşünce, duygu ve davranışlarında geçici ya da sürekli olarak tutarsızlık veya uyumsuzluk göstermesi ruhsal bozukluk durumudur. İnsanların ruh sağlığı yaşamlarının çeşitli dönemlerinde farklı nedenlerle bozulabilir. Günümüzde ruh sağlığı bu konuda uzman kişilerin önerileriyle koruna-bilmekte, ruhsal bozukluklar da çeşitli yöntemlerle iyileştirilebilmektedir.

Ruh Sağlığını Etkileyen Faktörler

Ruh sağlığını etkileyen faktörler kişisel ve çevresel olarak iki grupta incelenebilir.

Kişisel Faktörler: Ruh sağlığını etkileyen kişisel faktörler yaş, cinsiyet, medeni durum, beden sağlığı, meslek ve kişisel alışkanlıklardır.

Yaş: ,İnsanların ruhsal yönden on çok hastalandıkları dönem, ergenlikten orta yaşlara kadar geçen süredir. insanların gençlikte yaşamdan birçok beklentisi vardır. Bunların ne kadarını gerçekleştirdiklerini sorguladıklan orta yaşlar ruhsal bozuklukların en fazla görüldüğü dönemlerdir. ileri yaşlarda beyinde görülen organik bozukluklar da ruhsal sorunlara yol açar.

Cinsiyet: Günlük yaşamda toplumun kadın ve erkeklere yüklediği sorumluluklar farklıdır. Bu durumun ruh sağlığına dolaylı etkileri vardır. Örneğin çalışan kadınlar hem iş hem de evdeki sorumluluklarını yerine getirmeye çaba harcarken erkeklere oranla daha fazla yıprandıklarından onlardan daha fazla ruhsal sorun yaşamaktadırlar.

Medeni durum: Mutlu evlilikleri olan bireylerin ruh sağlıkları, göre daha iyi olabilir. Huzursuz ve mutsuz evlilikler ise eşlerin ruh sağlığını bozabilir. Beden sağlığı: Beden sağlığının bozulması insanı ruhsal açıdan da etkiler. Özellikle kronik hastalığı olan bireylerin ruhsal çöküntüye uğrama olasılıkları yüksektir. Bunun yanı sıra ruhsal sıkıntılar da mide ve baş ağrısı gibi sorunlara sebep olabilir. Kalıtsal faktörler de beden sağlığı üzerinde etkilidir. Bazı ruh hastalıkları kalıtsal faktörlerle kuşaktan kuşağa aktarılır. Yetersiz ve dengesiz beslenme sonucu oluşan büyüme ve gelişme bozuklukları dolaylı olarak ruh hastalıklarına yol açmaktadır. Bu nedenle spor aktiviteleri ile uğraşmak kişilerin sağlıklı olmasında önemli yer tutar.

Kişisel alışkanlıklar: Ruh sağlığını olumlu ya da olumsuz etkileyen bazı alışkanlıklar vardır. Örneğin; düzenli egzersiz yapmak, el işi ve bahçe bakımı gibi uğraşılar insanı ruhsal açıdan rahatlatır. Alkol, sigara ve uyuşturucu madde alışkanlıkları ise ruh sağlığını olumsuz etkiler.

Meslek: Ağır sorumluluklar altında çalışan bazı meslek mensupları yoğun stres altındadırlar. Ayrıca mesleğinden yeterli maddi ve manevi doyum sağlayamaması da kişide strese yol açarak onun ruh sağlığını olumsuz yönde etkiler.

Çevresel Faktörler: Ruh sağlığını etkileyen çevresel faktörler ise aile: sosyal, kültürel ve ekonomik durumlar ile zorlayıcı özel durumlardır.

Aile: Temelinde sevgi, saygı ve hoşgörü olan huzurlu bir aile ortamı bireylerin ruh sağlıklarını olumlu yönde etkiler. geçimsizlikleri, sağlık sorunları, iletişimsizlik ve zararlı alışkanlıklar ise bireylerin ruh sağlıklarını bozar.

Sosyal, kültürel ve ekonomik durumlar: Bireylerin içinde yaşadıkları sosyal ve kültürel çevredeki zorluklara uyum sağlamaya çalışmaları ruh sağlıklarını etkiler. Örneğin küçük yerleşim yerlerinden kentlere göç sonucunda yaşanan uyum sorunları ruhsal rahatsızlıklara neden olabilir.  Ağır ekonomik sorunların yaşandığı toplumlarda aile geçimsizlikleri, işsizlik ve adi suçların görülme oranı yükselebilir. Bu durumlar kişinin ruh sağlığını bozar. içinde yaşanılan toplumun kültürel yapısı da ruh sağlığı üzerinde etkilidir. Çalışma yaşamına katılamama, zorla ve küçük yaşta evlilikler gibi kültürel dayatmaların kadına yüklediği sorumluluklar onların ruh sağlığını olumsuz yönde etkileyebilmektedir

Zorlayıcı özel durumlar: Yangın, su baskını, salgın hastalıklar, savaş ve terör olayları olağandan farklı durumlardır, Bireylerin normal durumlarda dengede olan ruh sağlıkları böyle durumlarda bozulabilmektedir.

Ruh Sağlığının Korunması:

Ruh sağlığı, kişinin kendisi ve çevresiyle uyumlu olma halidir. Beden sağlığı gibi ruh sağlığı da korunabilir. Bunda kişisel olarak ya da sağlıkla ilgili kurum ve kuruluşlar aracılığıyla alınacak önlemler etkili olabilir. Ruh sağlığını korumak için kişisel olarak alınması gereken önlemlerden ilki, bireyin kendisini tanıyarak kabul etmesidir. Olumlu ve olumsuz özelliklerini belirleyen birey, olumlu davranışlarını geliştirerek olumsuz davranışlarını azaltmaya çalışmalıdır. Kişi, bireysel özelliklerini koruyarak yaşadığı toplumun gerçeklerine göre davranmalıdır.

Bu yolla topluma düşünce ve davranışlarıyla katkıda bulunmalıdır. Kişi evinde, okulda ve iş yerinde çalışarak yaşadığı toplumun ve kendisinin gelişmesine katkı sağlamalıdır. Çevresindeki farklı görüşlere karşı anlayış ve hoşgörüyle yaklaşıp onlarla iş birliği yapmalıdır.

Kişi, yaşamında sorunlar ve başarısızlıklarla karşılaştığında zorluklarla baş edebilme gücünü kendinde görmelidir.

Karşısına çıkan yeni durumlara ilişkin gerçekçi değerlendirmeler yaparak uyum gösterebilmelidir. Kişi, kendine ayırdığı zamanı bilgi ve beceri geliştirecek yararlı uğraşlarla değerlendirmeli, bu yolla ruhsal yönden dinlenmelidir.

Çünkü sağlıklı ve uzun süre yaşayabilmek için ruhen dinlenme çok önemlidir. Ruhen sağlıklı bir birey aile yaşamında, okulda ve toplum içinde tutarlı davranmalıdır. Nedeni belli olmayan uzun süreli kaygı ve sıkıntı hali bireyin ruh sağlığının bozulduğuna işaret eder. Günlük hayatta belli nedenlere bağlı kaygılar ve sıkıntılar yaşanması normaldir. Bu durum her zaman ruhsal bozukluk belirtisi olmayabilir. Çünkü bu sorunların nedeni çözülebilir ve birey bunun sonucunda sıkıntılarından kurtulabilir. Her insanın, hayatının herhangi bir döneminde üstesinden gelemeyeceği ruhsal sorunları olabilir. Okul yaşamında karşılaşılan sorunlarla ilgili olarak sağlık personeli, sınıf öğretmeni, rehber öğretmen ve okul yöneticilerinden yardım istenebilir.

Böylece sorunlar fazla büyümeden çözülebilir. Birey, toplumsal yaşamda bir görevi ve sorumluluğu olduğunu bilmeli; güçlükler karşısında yılmadan, karamsarlığa kapılmadan sorumluluklarına uygun davranışlar sergilemelidir. Bu, bireysel gelişim ve toplumsal kalkınmanın sağlanması açısından önemlidir. Birey, yeteneklerinin farkında olarak verimli uğraşlar edinmeye istekli davranmalıdır. Bu yolla edindiği başarılar kişiyi mutlu eder. Başarılı olma, ruh sağlığını korumada önemlidir. Kişinin geleceğe yönelik hedef ve tasarıları olmalı, bunlara ulaşmaya çaba göstermelidir. Hedeflere ulaşmaya çalışırken ortaya çıkan yeni durumlara uyma esnekliği göstermeli, başarısızlıktan dolayı yılmamalıdır. Böylece birey üretken, verimli, ileri ki yıllarda başarılı, mutlu, huzurlu ve ruhen sağlıklı olur.

Etiketler: , ,

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir