Çift Yarık Deneyi Nedir?

Çift Yarık Deneyi Nedir?

Çift Yarık Deneyi

Çift Yarık Deneyi

1800lü yıllarda Thomas Young tarafından yapılan bu deney ışığın dalga özelliği gösterdiğini kanıtlamıştır. Peki, bunu nasıl yapmıştır? Bilim dünyasında yankı uyandıran ve ilgi çeken ‘Çift Yarık Deneyi’ nedir? Işığın oluşumu, yapısı ve hızı geçmiş çağlardan bu yana insanlarda merak uyandıran konulardan biri olmuştur. Önceden özellikle de ışığın yapısına ilişkin konularda bilim adamları bir fikir birliğini varamamışlardır. Ta ki Thomas isimli bir bilim adamı ‘Çift Yarık Deneyi’ni gerçekleştirene kadar. Bu deneyin öncesinde ışığın yapısına ilişkin iki görüş hâkimdi. Birincisi ışığın dalgasal yapıda olduğu ve ikincisi de ışığın parçacıksal yapıda olduğu. Ama bilim adamları bu iki görüş arasında gidip gelmekte ve görüş birliğine varamamaktaydı. Her ne kadar bu deney modern görüşün tamamını oluşturmasa da kapı aralamış ve ışığın yapısına ilişkin bilinmeyenlerin ortaya çıkmasını sağlamıştır. Işığın bir dalga olduğunu ispatlayan deneyde Thomas Young iki levhada aynı hizada bulanan iki tane delik açtı. Bu deliklerden birine el fenerini tuttuğunda diğerinin üzerinde bir açık bir koyu gölgeler oluştu. Aslında bu deliklerden birine el feneri tutulduğunda delik ışık kaynağıymış gibi davranarak diğer levhanın üzerine ışığını gönderdi. Koyu, açık halkalar şeklinde bir şekil oluştu ve bu koyulu açıklı halkalanmalar deneyin sonucuna ulaşmasını sağladı. Eğer bilindiği gibi ışık parçacıklar ile çalışıyor olsaydı bu farklı gölgelenmelerin oluşmaması gerekirdi. Âmâ oluştu ve bu deney sayesinde ışığın dalgasal yapısı da ispatlanmış oldu.

Deneyin etkileri nelerdir: Daha önceden Huygens tarafından ortaya atılan ışığın dalgasal olarak yayıldığına ilişkin görüşler yeniden canlandı ve pek çok bilim adamı dalga teorisini kabul etti. Aslında deney öncesinde ışığın temel yapısına dair iki bilgi arasında bilim adamları git geller yaşıyordu. Işıkta tanecik teorisi ve ışıkta dalga teorisi olmak üzere iki teori ile ışık yapısı açıklanmaktaydı. Işıkta tanecik teorisi Newton tarafından ortaya atışmıştır. Işıkta dalga teorisi ise Huygens tarafından ortaya atılmıştır. Young, Fresnel ve ve Maxwell de bu teoriyi destekleyen görüşlere yer vererek bu görüşün gelişmesini sağlamışlardır.

Ne var ki tamamen dalga modeli kullanarak ışığın yapısını açıklamak sonraları yetersiz kalmıştır çünkü bazı durumlarda ışığın parçacıksal hareket ettiği gözlemlenmiştir. Yapılan son araştırmalar ışığında elektromanyetik teori ortaya atılmıştır. Dalga ve parçacık modellerini birleştiren bu görüşte ışık; “dalgalar halinde yayılan tanecikler” anlatılmaktadır.

Sonuç olarak tüm bu bulgulara varılabilmesine Çift Yarık Deneyi’nin ve Thomas’ın önemi büyüktür.

Etiketler: , ,

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir