Katapult (Mancınık) Nedir?

Katapult (Mancınık) Nedir?

Katapult (Mancınık) Nedir

Katapult (Mancınık) Nedir

Küçükken belki elinize aldığınız çatal şeklinde bir dal parçasına bez bağlayarak küçük bir mancınık minyatürü oluşturmuşsunuzdur. Bunu yapmadıysanız bile paket lastiklerine küçük kağıtlar takarak arkadaşlarınıza kağıt parçacıkları fırlatmışsınızdır. Direk olarak mancınık diye geçmese de küçükken eğlendiğimiz bu sistemler mancınığa yakındır. Çok eski zamanlarda basit bir mantıkla savaşlarda kullanılan ve katapult olarak bilenen mancınık duvarları yıkmak, askerleri dağıtmak, alayları da bozmak için taş ya da alev topu fırlatılarak kullanılırdı. Tekerlekli alt yapı üzerinde gerilebilen bir urgan ile oluşturulan sistemde ağacın sıkıştırılarak üzerine konan parçaları güçlü bir şekilde fırlatır ve düştüğü yerde geniş çaplı olmasa da hasara sebep olur. Günümüzde elbette ki bu anlamda kullanılmamaktadır. Eskiden savaşlarda kullanılan mancınık günümüzde hangi amaçla kullanılmaktadır? Daha da önemlisi günümüzdeki anlamıyla mancınık nedir?

Mancınık bir nesnenin farklı amaçlarla potansiyel enerjiyi kinetik enerjiye çeviren bir düzenek sayesinden uzağa fırlatılmasına yarayan basit makinanın adıdır. Günümüzde kısa olan pistlerde ya da uçak gemilerinde kısa mesafeli kalkışı sağlayan sisteme denmektedir. Kısa mesafelerde havalanması gereken savaş uçaklarındaki gemilerin havalanmasını sağlayan sistemdir. Bu sistem gelişmiş donanmaya sahip ülkelerde bulunmaktadır. Mancınığın yapısı nedir: Mancınık yayı ilk zamanlar yapılırken boynuzdan yapılırken, daha kullanışlı ve daha ağır mızrakları fırlatacak güçteki mancınıklar için yeterli olmadığı anlaşıldığında boynuzlar yerine, iki ağaç kolundan yapıldı. Bu yapılan yeni mancınığa ‘katapult’ dendi ve Romalı komutanlar tarafından kullanılmaya başlandı. Mancınığının bu sebeple diğer adı katapulttur. Latince’de savaş makinası anlamına gelen manganon kelimesinden de mancınık türetilmiştir. Bu iki ismin çıkış noktası bu şekildedir.

Mancınık tarihte ilk defa Yunanlılar tarafından savaş aracı olarak geliştirilmiştir. Taş, gülle ve mızrak atmaya yaramaktadır. Mancınık bu kullanım şekli ile on beşinci yüzyıla kadar kullanılmaya devam etmiştir. Yunanca karşı ve fırlatmak anlamlarına gelen iki kelimenin birleşmesiyle “katapult” oluşur. Yani adından da anlaşılacağı üzere katapult karşıya fırlatmayı sağlamaktadır. Mancınık yapımı tamamladıktan sonra onunla ne tür şeyler fırlatacağınız size kalmıştır. Eğer Orta Çağ’da bir savaşın ortasında hayal edebilirseniz kendinizi mancınığa koyup fırlatabileceğiniz pek çok seçenek bulunmaktadır. Taş, tahta top, katı demir ya da kurşun, yanan ot, sıcak zift, lav, Grek ateşi… Bunlardan herhangi birini seçerek mancınık sistemi sayesinde sizden metrelerce uzaktaki düşmanlarınıza bununla karşılık verebilirdiniz. Yine de savaşmamak en güzeli tabi ki. İstanbul’un Fethi sırasında Haçlılar mancınık ve Grek ateşi kullanarak bize saldırmışlardır. Bu da ordumuza büyük hasarlar vermiştir.

Mancınık nasıl kullanılır: Fırlatılmak istenen uzaklığa göre gerilen bir ağaç parçasının veya halatın aniden serbest bırakılarak nesneleri fırlatır. Mancınık bu basit mantık üzerine çalışır. Planörün havalanmasında ya da füze fırlatmakta mancınık sistemleri kullanılmaktadır. Fırlatılacak nesnenin büyüklüğü ve mesafeye göre yapılacak mancınığın malzemeleri ve boyutu değişmektedir.

Etiketler: , , ,

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir