Kişisel Temizlik ve Önemi

Kişisel Temizlik ve Önemi

Kişisel Temizlik Önemi Nedir

Kişisel Temizlik Önemi Nedir

Temizlik kişinin, vücudunu kirleten etmenlerden arındırması için gerekli uygulamaları davranış haline getirmesidir. Temizliğin sağlanmasında temizlik kurallarına uymak çok önemlidir. Çünkü mikrobik ve paraziter hastalıkların çoğunun nedeni temizlik kurallarına uyulmamasıdır. Başta kendi sağlığımız olmak üzere başkalarının da sağlığını korumanın en önemli yolu temizliktir. Vücutta her bölge için temizlik işleminin tekniğine uygun olarak doğru yapılması gereklidir. Düzenli bir şekilde banyo yapılmalı, ağız temizlenmeli, dişler fırçalanmalı ve giyecekler yıkanmalıdır. Sadece beden değil, kullanılan eşyalar ve ortam da temiz tutulmalıdır.

Temiz olmak kişilerin kendilerine güvenini artırır. Böyle kişiler toplumda takdir edilir. Temizlik yaparken en önemli araçlar su ve sabundur. Bunlar olmadan temizlikten söz edilemez. Ülkemiz su kaynakları yönünden zengindir. Ancak ekolojik dengenin bozulması, su kaynaklarının doğru kullanılmaması gibi nedenler ile susuzluğun yol açtığı sorunlar artık sıkça yaşanmaktadır. Bunun için su kaynaklarımızın değerini bilmeli, israftan kaçınmalı, suyu boşa akıtmamalıyız. Vana, sifon vb. araçlar bozulduğunda bunların hemen onarılmasını sağlamalıyız. Temizlik dini açıdan da büyük önem taşır. “Temizlik imandan gelir.” hadisi İslam dininin temizliğe verdiği önemi gösterir.

Peygamberimiz bu hadisinde insanların temizlik konusunda gerekli özeni göstermeleri gerektiğini vurgulamaktadır. Ellerimiz, vücudun çevre ile en çok temas eden ve kirle-nen bölümüdür. El temizliği kişisel temizlik ve bakımda çok önemlidir. Çünkü eller kirli ise burada bulunan mikro organizmalar ağza, yüze, besinlere ve dokunulan her yere bulaşabilir. Bu nedenle eller sık sık sabun ve bol suyla yıkanmalı ve kurulanmalıdır. Özellikle her yemekten önce ve sonra, yemek hazırlarken, tuvalete girmeden önce ve çıktıktan sonra eller mutlaka sabun ve suyla yıkanmalıdır.

1 Et, Tırnak Temizliği ve Bakımı Kir, tırnak altlarında kolayca birikir. Buralarda oluşan mikroorganizmaların başka yerlere bulaşmaması için tırnakların düzenli olarak ve özellikle araları fırçalanarak temizlenmesi gerekir. Tırnaklar, tırnak etleri yenmemeli, koparılmamalı, uzadıkça tırnak makasıyla kesilmelidir.

Ek Bilgi
Sabun: Kirli ve yağlı şeyleri temizlemekte kullanılan, türlü yağlarla alkaliler birleştirilerek yapılan maddedir.

El tırnakları yarım ay biçiminde, ayak tırnakları ise düz olarak kesilmelidir. Ayak tırnakları düz olarak kesilmezse tırnak batmaları ve dolayısıyla iltihaplar oluşabilir. Manikür ve pedikür yapılırken kullanılan araçlar steril olmalıdır. Aksi takdirde AIDS, Hepatit B-C, tırnak mantar, gibi hastalıkların bulaşma riski vardır.

2. Yüz, Boyun, Burun, Kulak ve Koltuk Altı Temizliği: Yüz ve boyun bölgesi açıkta olduğu için dış ortamdaki toz buralarda birikerek kirlenmeye yol açar. Bu nedenle her sabah ve akşam yüz ile boynun su ve sabunla yıkanması sağlığın korunmasında çok önemlidir. Bu yıkana sırasında burun ve kulaklar da temizlenmelidir. Burundaki kıllar koparılmamalı, uyarı bir makasla kesilmelidir. Burun temizliği en iyi şekilde lavaboda, akan su ile yapılır. Bu mümkün değilse kağıt mendil veya pamuklu, ütülenmiş mendil kullanılmalıdır. Kulak temizliği için kesinlikle pamuklu çubuk kullanılmamalıdır. Bu uygulama kulakta oluşan kirlerin daha da derine gitmesine neden olur.

Pamuklu çubuklar kulakların dış bölümünün temizliğinde kullanılabilir. Kulak temizlenirken kepçesi ve arkası su ve sabunla yıkanmalıdır. Ter bezlerinin yoğun olduğu koltuk altları uyurken, çalışırken vb. durumlarda sürekli terler. Ter kokusunu ortadan kaldırmak için kullanılan deodorantlar sadece kokuyu bastırır. Temizlik sağlamaz. Bu nedenle koltuk altlarının temizliğine gereken önem verilmelidir. Koltuk altı kılları düzenli aralıklar-la kesilmelidir. Böylece hem ter kokusu giderilir hem de bakteri ve mantarların oluşumu engellenir. Bu bölgelerin temizliğine dikkat edilmezse Akne ve kıl dönmesi oluşabilir.

3. Saç Temizliği ve Bakımı: Saçlar havayla direkt temasta olduğundan toz ve partiküllerle kolayca kirlenir. Saçın üzerin-de bulunduğu deri, vücudun diğer bölgelerindeki deriye göre daha az gözenekli ve daha çok yağ bezlerine sahiptir. Her saç dibinde bir yağ bezi kanalı vardır. Bu nedenle saçlar çabuk yağlanır ve kirlenir. Güneşli hava terlemeyi ve dolayısıyla saçlardaki yağlanmayı artırır. Bunun yanı sıra saçlı deri, parazitlerin neden olduğu bitlenme, deri enfeksiyonları, mantar gibi hastalıkların oluşması için uygun bir ortamdır.

Bu tip hastalıkların bulaşmaması için tarak, havlu gibi kişisel bakım eşyaları ortak kullanılmamalıdır. Saçlı deride kepeklenme veya saçlarda dökülme varsa hekime danışılmalı ve onun önereceği şampuan veya ilaçlar kullanılmalıdır.  Saçlar her gün taranmalıdır. Saçlar haftada en az iki kere saç tipine uygun şampuan veya sabun ile saçlı deriye masaj yapılarak yıkanmalı ve bol suyla durulanmalıdır. Yıkama suyu çok sıcak veya soğuk olmamalıdır. Fön çektirme, boya, perma gibi saçın doğal yapısını bozan uygulamalar-dan mümkün oldukça kaçınılmalıdır. Saçlar, saç diplerinden uçlara doğru her gün fırçalanmalı ya da taranmalıdır.

4. Ayak Temizliği ve Bakımı: Ayak temizliği ve bakımı önemli temizlik uygulamalarındandır. Gün boyunca çeşitli nedenlerle terleyerek kirlenen ayaklar, her gün su ve sabunla yıkanıp durulanmalı; özellikle parmak araları ayak havlusu ile kurulanmalıdır. Çünkü ayak temizliği düzenli olarak yapılmadığında ayaklarda bakteri, mantar üreyerek kötü kokulara ve hastalıklara sebep olur. Çorapların pamuklu ve temiz olması, günlük olarak değiştirilmesi gerekmektedir.

Dar ya da ayakların yapısına uygun olmayan ayakkabı giyilmesi nedeniyle sürtünme ve basınç sonucu ayaklarda nasırlar oluşur. Nasir, derinin lokal olarak kalınlaşmasıyla seyreden yaygın bir cilt hastalığıdır. Ayak parmaklarının arasında, ayakkabının vurduğu bölgelerde, parmakların üstünde ve altında görülür. Ayakkabı alırken özellikle parmakların rahat edebileceği geniş burunlu modeller tercih edilmelidir. Yüksek topuktan kaçınılmalıdır. Deriden yapılmış ayakkabılar seçilmelidir. Ayak temizliği düzenli olarak yapılmazsa ayakta mantar hastalığı görülebilir.

5. Üreme Organları Temizliği: Ergenlik döneminden itibaren üreme organları çevresinde bulunan yağ ve ter bezleri daha fazla çalışır. Üreme organlarına ait salgılar kötü kokulara yol açar. Bu nedenle bu bölge her gün su ile yıkanıp mutlaka kurulanmalıdır. Nemli ortamların bakteri ve mantarlar için uygun şartlar oluşturduğu unutulmamalıdır. Adet dönemlerinde (menturasyon, regl) kızların genital bölge temizliğine önem vermeleri gerekir. Adet kanaması, içerdiği proteinler nedeniyle bakterilerin çoğalması için uygun bir ortam oluşturur.

Bu nedenle Adet dönemin-de enfeksiyonlar ortaya çıkabilir. Bu dönem boyunca vücut temizliği ayakta duş alınarak yapılmalıdır. Kızlarda genital bölgedeki yararlı bakteriler, enfeksiyon yapabilecek bakterilerin çoğalmasına engel olur. Bu nedenle yararlı bakterilerin zarar görmemesi için genital bölge yıkanırken sabun kullanılmamalıdır. Bu dönemde mümkünse hazır hijyenik pedler kullanılmalı, bunlar 3-4 saatte bir değiştirilmelidir. Pamuklu bez kullanılıyorsa bezler kaynatılıp ütülenerek temiz bir yerde saklanmalıdır. Erkeklerde ise idrar ve terden kaynaklanabilecek kötü kokuların giderilmesi için genital bölge sık sık yıkan-malıdır. Genital bölge çevresindeki kıllar düzenli aralıklarla kesilmelidir.

Ek Bilgi:
Nasır: En çok el ve ayağın sürekli sürtünmeye uğrayan noktasında ortaya çıkan üst derinin kalınlaşması ve sertleşmesidir.

6. Tuvalet Alışkanlığı ve Temizliği: Bağırsakların düzenli çalışması için belirli zaman aralıklarıyla tuvalete çıkılmalıdır. Böylece düzenli tuvalet alışkanlığı gelişir. Bu alışkanlık sindirim sisteminin de düzenli çalışmasını sağlar. Tuvaletten sonra makat çevresi önden arkaya doğru tuvalet kağıdı ile silinmeli daha sonra yıkanarak tuvalet kağıdı ile kurulanmalıdır. Tuvaletten çıktıktan sonra eller mutlaka bol su ve sabun ile oyularak yıkanma,’ ve kurulanmalı-dır. Yıkanmamış ellerle başka yerlere dokunulmamalıdır. Tuvalet, kullanıldıktan sonra bol suyla ve gerekiyorsa fırçalanarak temizlenmeli, bulaşıcı hastalıklara karşı antiseptik maddelerle dezenfekte edilmelidir.

 

7. Banyo Yapma ve Giyecek Temizliği: Vücudun dış yüzünü tümüyle örten deri sağlam, esnek ve yumuşaktır. Deri, vücut sıcaklığının düzenlenmesi, terleme yoluyla toksinlerin vücuttan atılması ve mikroorganizmaların vücuda girişinin önlenmesinde önemli rol oynar. Deri bakımının temel amacı; deriyi ölü epitel dokular, yağ, ter, bakteriler ve toz gibi maddelerden arındırmaktır. Bu nedenle sık sık banyo yaparak deriyi temizlemek gereklidir. Çünkü derinin temizliği hastalıklardan korunmada önemlidir. Deri temizliği, 33-37°C’luk su kullanılarak sabunlaşmış lifle vücudun ovulması ve kirden arındırılması şeklinde yapılır. Su dolu küvete girmek yerine temiz bir kovaya konulan suyu kullanarak yıkanmak veya duş yapmak sağlık açısından daha doğrudur. Yıkanma işlemi küvette veya tabureye oturularak yapılacaksa buraların temiz olması gerekir. Genel hamamlarda bu temizlik daha da önemlidir. Çünkü bu tür yerler mantar hastalığı ve bulaşıcı hastalıklar için çok elverişlidir. Bu nedenle hijyen kurallarına uygun yerler seçilmeli, oturma yerleri iyice temizlenmeli, herkes kendine ait havlu, terlik, lif vb. eşyaları kullanmalıdır. Banyo yapılacak yerlerin temizliği sağlık açısından önemlidir. Haftada en az iki kere banyo yapılmalıdır. Yorgunluk, gerginlik, sinirlilik vb. durumlarda alınan ılık bir banyo rahatlamayı, gevşemeyi sağlar. Soğuk suyun da kişi üzerinde zindelik verici etkisi olduğu unutulmamalıdır. Temizlik için kullanılan havlular el, ayak, banyo havlusu olarak ayrılmalı ve herkesin ayrı havlusu olmalıdır.

Havlular sık sık yıkanmalı, kaynatılmalı ve ütülenmelidir. Banyo sonrasında giyilen iç çamaşırları mutlaka kaynatılmış ya da çamaşır makinesinde yüksek ısıda yıkanmış, ütülenmiş olmalıdır. Çamaşır yıkarken gerektiğinde dezenfeksiyon sağlamak için çamaşır suyu kullanılmalı ve çamaşırlar iyice durulanmalıdır. iç çamaşırlar her gün değiştirilmelidir. Bunların pamuklu dokuma olması sağlığa uygunluğu açısın-dan önemlidir. Yatarken giyilen giysiler de pamuklu olmalı; vücudu sıkmayan, rahat, geniş giysiler tercih edilmelidir. Yatarken giyilen giysiler ile yastık kılıfı, çarşaf, nevresim gibi yatak takımları sık sık yıkanmalı ve ütülenmelidir. Kazak, pantolon, etek gibi dış giysiler temiz, ütülü ve havalandırılmış olmalıdır. Yıkanamayan materyalden üretilmiş giysiler ise kuru temizlemeye verilmelidir. Diş fırçası, tırnak makası, tıraş bıçağı, tarak, lif, çorap ve terlik her birey için özel olup diğer bireylerce kullanılmamalıdır.

Etiketler: , , , ,

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir