Pekiştireç nedir?

Pekiştireç nedir?

Pekiştireç nedir?

Pekiştireç nedir?

İnsanlar günlük yaşamlarında birçok davranış edinirler. Bu durum küçüklüğümüzden itibaren yaşadığımız bir öğrenme sürecini beraberinde gelir. Doğru bir davranışı kazanmamız için sürekli olarak tekrarlamamız gerekmektedir. Bu nedenle devam eden ve kazanılmış davranışlara pekiştirilmiş davranışlar deriz. Fakat pekiştirmek ile pekiştireç birbirinden son derece farklı kavramlardır.

Pekiştireç nedir?

  • bir davranışın tekrarının sağlanmasını istemek
  • buna yönelik olarak organizmaya uyarılar göndermek
  • bir davranışı kuvvetlendirecek konuma getirecek uyarılar vermek

Özellikle çocukların gelişimi sırasında bu davranış oldukça önemlidir. Çocuklar için bu durum iki kısımda incelenmektedir. Olumlu ve olumsuz olmak üzere ele alınır.

  • Olumlu pekiştireç: organizma üzerinde davranışın yapılmasının ihtimalini yükselten ya da arttıran, haz vermeyi amaçlayan, olumlu uyarıcılardır. Bu durumda birincil ve ikincil pekiştireç olarak 2 kısımda incelenir.

Birincil pekiştireç: yaşamsal değere sahip olan biyolojik ve aynı zamanda fizyolojik bütün ihtiyaçlara verilen addır. Su, cinsellik, yiyecek, uyku bu kapsamda yer almaktadır. Annenin çocuğuna her tuvalete gittiğinde şeker vermesi birincil pekiştireç içinde yer almaktadır.

İkincil pekiştireç: doğru yapılan bir şey sonucunda kazanılan uyarıcıların tümüdür. Sınavdan yüksek not alan öğrencinin ailesi tarafından takdir görmesi gibidir.

  • Olumsuz pekiştireç: herhangi bir ortamda alındığı zaman davranışın yerine getirilmesinin sıklığı üzerinde etkili olan ancak organizma için doğru olmayan fakat haz uyandıran durumlardır. Bu durum elektrik şoku nedeniyle bir insanın farklı davranışlar edinebileceğini göstermiştir. Aynı zamanda birinin surat asması ve size hakaret etmesi de bir davranışı kazanmanız üzerinde son derece etkili olabilmektedir.

Genelde olumsuz pekiştireç ceza yöntemleri ile karıştırılır faka tiki kavram birbirinden son derece uzak ve alakasızdır. Ceza bir davranışın sıklığını azalmayı amaçlar fakat pekiştireç yöntemler kişinin bir davranışı sık yapması için uygulanan yöntemlerin tümüne verilen addır.

Aynı zamanda pekiştireçler olumlu ve olumsuz şarkı aranmadan kendi aralarında kategorilere ayrılmışlardır. Bunlar; sosyal pekiştirmeler; sembolik pekiştirmeler; faaliyetsel pekiştirmeler; nesnesel pekiştireçler olarak ele alınmaktadır.

  • Sosyal pekiştireç; hakaret, saygı, onaylama
  • Sembolik pekiştireç; aklış, madalya, not
  • Faaliyet pekiştireci; bilgisayar oynamaya izin verme
  • Nesne pekiştireç; oyuncak alma

Bu süreçler özellikle çocukluk döneminin vazgeçilmezleridir. Bu dönemde sağlıklı bir şekilde yetiştirilen çocukların birçok davranışı hızlı bir şekilde öğrendiği ortaya konulmuştur. Fakat olumsuz pekiştireçlerin en son çare olduğu unutulmamalıdır. Hakaret gibi eylemlerde çocuğunuzu hırpalamamanız gereklidir. Bu ince bir psikolojik araçtır. Bir davranışın kazanılması için süreklilik ve ödüllendirme yöntemi en ideal olanıdır.

Etiketler: , , ,

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir