Karides Yetiştiriciliği

Karides Yetiştiriciliği

Karides Yetiştiriciliği birçok dünya ülkesi için değerli ve lezzetli kabul edilen bir deniz mahsulü ve besin maddesidir. Türkiye’de de karides pahalı bir şekilde pazarlanan bir deniz ürünüdür. Özellikle Uzakdoğu kesiminde kalan ülkelerde başta Japon halkı için karides günlük besin ihtiyacı olarak gıda tüketimi arasında önemli bir yer tutmaktadır. Son zamanlarda gelişen Japon halkı ekonomisi lüks seviyede sayılabilecek gıda ürünlerine olan talebi arttırmış ve bu arada karides tüketimine olan talep de yükselmiştir. Denizlerden toplu avcılık ile sağlanan üretim yanında bu besin maddesini yetiştiricilik konularına da önem verilerek bunun sonucunda neticede yumurtasından kendini pazarlamaya kadar çok başarılı sonuç veren karides yetiştiriciliği yöntemleri ortaya konulmuştur. Eskiden zamanlardan bu zamana Uzakdoğu ülkelerinde deniz ortamından yavru toplayarak yapılan karides yetiştiriciliği yanında, milyonlarca yavruyu insan eli ile besleyerek yetiştirme teknikleri geliştirilmiş, karides yetiştiriciliği ekonomik bir şekilde uygulanabilir bir teknik durumuna getirilerek yoğun bir şekilde bu işe başlanmıştır.

Öyle duruma gelinmiştir ki günümüzde bir ayda 20 milyon larvayı yıl boyu sürecek şekilde yetiştirebilen kuluçkahaneler kurulmuştur. Tatlı su ortamında veya tuzlu su alanlarında yaşayan pek çok karides türü vardır. Dünya çapındaki en soğuk denizlerinden, sıcak durumdaki denizlere kadar oldukça yaygın olarak ve bazı bölgelerde büyük oranlara da stoklar oluşturan türleri bulunmaktadır. İnsan gıdası olarak tüketildiğinde besin değeri çok yüksek ve değerlidirler. Bu nedenden dolayı eskiden sadece birkaç ülkede karides yetiştiriciliği yanında tüketimi ve değerlendirme kültürü ele alınmış durumda iken günümüzde birçok değişik ülkede yetiştiriciliği yaygınlaşmış duruma gelmiştir. Ülkemizin bazı bölgelerinde de yetiştirme olanaklarının var olduğu için bu konuda girişimler yoğunlaşmaya başlamıştır. Karides yetiştiriciliği gelişmesinde ilk başarılı olan larva ve yavru üretimi Japon bilim adamı olan Fujinaga tarafından gerçekleştirilmiştir.

Bu araştırmacı Japonya’da değeri yüksek bilinen bir tür olarak kabul edilen Penaeus japonicus karides türü üzerinde çalışmıştır. Bu konuda elde ettiği ilk başarılı sonuçları 1934 yılı içinde elde etmiş olmasına rağmen II. Dünya Savaşı’nın ortaya çıkması nedeni ile bu konudaki araştırma çalışmaları yarım kalmış bunun ardından ancak savaşın bitmesi ve tamamen sone ermesinin ardından yeniden bu alanda çalışmalara başlayabilmiştir. Karides yetiştiriciliği 1950’1i yılların son anlarına doğru bazı özel firmaların bu konuya girmeleri ve maddi açıdan iyi bir destek sağlamaları ile Fujinaga çalışmalarını daha da hızlandırmış ve gerçekten günümüzde uygulanan şekilde yetiştirme çalışmaları konusunda daha çok başarılı sonuçlara ulaşmıştır. 2001 yılı ortalarında dünya çapında karides yetiştiriciliği çok gelişmiş teknikler kullanılarak herkese daha kolay ulaşabilir hala gelerek bu alanda gelişmiş bulunmaktadır.

Öyle ki 1990 yılı üretim kapasitesi dünyada 633.000 ton karides türü kültür yolu ile elde edilme çalışmaları yapılırken bu üretim miktarı 2001 yılı itibari ile iki katına çıkarak 1.270.000 ton seviyesine yükselmiştir. Karides yetiştiriciliği maddi kazanç elde etme değeri ise 8.4 milyar dolar olarak ciro yaptığı gözlenmiştir. Pek çok ülkede üretim açısından halkın gelir elde etmesinde önemli bir açıda yetiştiricilik dalı olarak yerini almış durumdadır. Karides yetiştiriciliği ve Pazarlanacak Karideslerin Hasat Edilme Yöntemleri Karides yetiştiriciliği yöntemlerinde günümüzde birçok teknik geliştirilerek yetiştirme aşamasından pazarlama aşamasına kadar bu yöntemler titizlikle uygulamaktadır. Yavru yetiştirme havuzlarında olduğu gibi pazarlanacak seviyeye gelen karideslerin yakalanmasında uygulanan sitemleri gibi aynı sistemler kullanılmaktadır.

Bu tür yakalama tekniklerinin uygulanması sırasında karideslere en az zarar verilmiş olur. Karides yetiştiriciliği fakat hava ısısının sürekli düşüş göstermesi ve soğumaya başlaması ile birlikte yetiştirilen karideslerin gece olduğunda hareketleri yavaşlar. Bu nedenle yakalanmaları için kurulan tuzak ile yakalama çalışmalarında da azalmalar başlar. Bu dönemde soğuktan korunmak amacı ile çamura gömülerek daha az miktarda hareket eğilimi gösterirler. Bu sırada yetiştirilen karideslerin kumdan çıkmalarını sağlayarak ve yetiştirme bölgesine çekilen ağ torbalar kullanılarak karidesler hasat edilmeye çalışılır. Bu amaçla kullanılmakta olan gereçler metal türde bir kasa sonuna takılmış olan bir torbadan oluşmaktadır. Karides yetiştiriciliği ağın giriş kısmında yani ilk başlangıcına güçlü basınçta bulunan su basan böylelikle kum içerisinde gömülü durumda ki karidesin kumdan fırlayarak çıkmasına neden olan ve bu sayede karideslere hareket kazandıran bir su borusu bulunmaktadır.

Ağın yavaş bir şekilde çekilmesi sırasında verilmekte olan basınçlı su nedeni ile kumdan mecburi hareketlerle çıkan karideslerin ağ torbaya girmesi sayesinde hasat yapılmış olur. Karides yetiştiriciliği ağların çekilme işlemi dakikada 25-30 m dolayında yavaş olmaktadır. Ağı tutmakta olan madeni çerçeve (plastik bir şekilde korunmuş olarak da yapılabilir) 12 mm. Kalınlığında bulunan ve iskeleti oluşturan boyutları 3 x 1 m. Dolayında olmaktadır. Sürekli verilen su miktarı 0.3 m3/dakika oranında yeterli olmaktadır. Suyun yaptığı basınç ise 4 kg/cm düzeyinde oluşmaktadır. Bu basınç karideslere hareketlenmesi esnasında ve pazarlama öncesi bir zarar vermez, fakat çamura gömülerek hareketsizleşen karidesleri kumdan fırlamalarına neden olur. Verilen basınçlı suyun havuz içerisinde ve dibinde kumu kazma derinliği 6-8 cm. civarında oluşmaktadır. Bu su tekneler üzerine kurulmakta olan bir su motoru ile sağlanır.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir