Oltu Taşı Hakkında Her Şey

Oltu Taşı Hakkında Her Şey

Doğu Anadolu bölgesinin içinde yer alan Erzurum’un Oltu ilçesi civarında çıkarılan Oltu taşı dünyaca tanınmış bir tespih yapım malzemesidir. tespih yapımının yanında değişik modelde kolyeler küpeler üzerine yerleştirilen taşlar yüzük taşları pipo işlemesi veya piponun tamamı anahtarlık yapımı gibi günlük hayatta kullanılan süs eşyaları yapımında veya ziynet eşyası oluşturmada sıkça kullanılan değerli bir taştır. Değişik isimlerde anılmasının yanında en önemli ve bilinenleri siyah inci veya siyah amber bu değerli taş için kullanılan isimlerdendir. Oltu taşı hakkında her şey konusu açıklanırken en başta belirtilmesi gereken husus bir linyit çeşidi olan Oltu taşı karbon bakımından zengin kompakt bir linyit türü olmaktadır. Fazlaca tanınması ve yarı değerli olmasının sebebi elde edilmesi sırasında çıkarılma işleminin zor olması ve rezerv kaynaklarının az olmasından değer kazanmaktadır. genel görünüm itibari ile siyah bir renge sahip olan Oltu taşı yoğun olarak çıkarıldığı bölge Oltu ilçesinin kuzey kesimlerinde Dutlu dağının güney yamaçlarında bulunan köylerde yüksek miktarda rezerv kaynakları olduğu bilinmektedir.

Bu bölge dışında kalite bakımından düşük Gürcistan ve civarında çıkarıldığı bilinmektedir. Aynı özelliği taşıyan Rus taşı ağırlık bakımından ayrıldığı nokta olmaktadır. çünkü Rus taşı Oltu taşına göre daha ağırdır. Dünyaca tanınan Oltu taşı hakkında her şey bilindiğinden kullanıcıları seçkin aksesuarına değer veren kişiler olmaktadır. Oltu taşı bulunduğu bölgeden çıkarılma işi mevsimlik zaman aralıkları içerisinde çıkarılmasından dolayı Oltu taşı işleyen işletmelerin bu zamanların dışında hammadde sıkıntısı çekmelerine neden olmaktadır. Aynı zamanda Oltu taşı hakkında her şey bilen kişi sayısı taşı işleme konusunda sürekli azalmasından dolayı ve taşın işlenmesinin zor olmasından dolayı bu işle ilgilenen kişi sayısı zaman geçtikçe azalmaktadır. Oltu taşı hakkında her şey konusunda edinilen bilgiler bu taşın tanınma ve bilinme zamanı olarak bronz çağına dayandığı yapılan kazılarda ortaya çıkarılmaktadır. fakat ülkemizde taşın değer kazanarak işlenme zamanı olarak 18ci yüzyılın sonlarında başladığı tarihi araştırmalarla ortaya çıkarılmaktadır.

Oltu taşı işlemeciliği gelişim aşaması olarak cumhuriyet ilanı sonrası başlamıştır. Oltu taşı işlemecilik sanatı usta çırak usulü babadan oğula aktarılarak günümüze kadar gelmiştir. Değerli taşlar grubunda yer alan Oltu taşı genel olarak aile işletmesi niteliğindeki tek kişilik atölyelerde şekillendirilmesi veya aksesuar haline getirilmesi gerçekleşmektedir. Taşı işleyen kişiler kendi geliştirdikleri aletler ile değerli taş olarak bilinen Oltu taşı parçacıklarını kendi tecrübeleri ve sanatları sayesinde şekil vermektedirler. Oltu taşının çıkarılmış olduğu çevrelerde yapılan kazılarda değişik ağaç ve bitki fosillerinin bulunması Oltu taşının oluşumunda ağaçlarda bulunan reçinenin ve topraktaki kilin ve yine toprağın yapısında bulunan linyit ile uzun yıllar boyunca etkileşime girmesi ve basınç altında kalması bu reaksiyon sonucunda bileşimin oluştuğu yapılan deney ve testlerde ortaya çıkan elementler açıklayıcı bilgiler vermektedir. Oltu taşı hakkında her şey ortaya çıkarılması için mikroskobik deneyler ve yapılan incelemeler taş içeriğinde kil maddesini oluşturan moleküller linyit belirtileri ve pirit taneleri yanında reçine maddesinin belirtilerinin bileşenin içinde olduğu tespit edilmiştir.

Bunun yanında 1955 yılı içerisinde maden araştırma enstitüsü aracılığı ile yapılan araştırmada Oltu taşının ardıç kömürü kalıntılarından ortaya çıktığı ispatlanmıştır. Bu araştırma sonucunda mikroskop altında yapılan incelemelerde taşın hücresel yapısında ağaç kabuğu yapısı ve lifli dokusu net bir şekilde gözlemlenmiştir. Ayrıca maden kanununda yapılan düzenlemelerde 3213 sayılı yasa gereği kıymetli taşlar sınıfına alınarak 5ci grup madenler olarak kendisine yer bulmuştur. Oltu taşı hakkında her şey açıklanırken belirtilmesi gereken Oltu taşı toprağın altında bulunduğu süre içerisinde yumuşak bir yapıda olup toprak altından çıkarıldıktan sonra havayla temasında oluşan reaksiyon sonucunda sert bir hal alma özelliğine sahiptir. Yapısının fosillerden oluşması sebebi ile taşa çoğu zaman siyah kehribar adı da verilmektedir. Oltu taşı rezervlerinin tespit edilmesi için bilimsel bir yöntem kullanılmadan taş ocaklarının yerleri bu konuda tecrübe edinmiş halk tarafından tahmini olarak yer belirleme usulü ile bulunmaktadır. Genel yapı itibari ile sarı çam ormanlarının yoğun olduğu bölgelerde taş rezervlerine bu bölgelerin yamaç kısımlarında sıkça rastlanmaktadır. Yer altında bulunma şekli 3 veya 5 cm kalınlığında uzunluk olarak en fazla 2 metre bazen çatal hale gelmiş ve kırılmış mercekler halinde yer altında bulunmaktadır.

Çıkarma işlemi bir çekiç ve murç yardımıyla herhangi bir teknolojik alet kullanılmadan yapılmaktadır. Tüneller halinde ocaklar oluşturulan ve bulunan merceklerdeki taşlar alındıktan sonra tünellerin boyu yer altında sürekli ilerlemektedir. Tünel içerisinde bulunan taşın toprak altındaki yumuşak dokusundan dolayı çabuk kırılma özelliği titiz çalışmaların yapılmasına neden olmaktadır. Oltu taşı hakkında her şey bilinmesi konusunda çıkarılan taşın damar yapısı ve büyüklüğü ve işlenmesi sırasındaki etkinliği Oltu taşının kalitesini belirlemektedir. Oltu taşı fiyatları değerli taşlar sınıflandırmasına göre değer kazanırken taşın kalitesine ve ağırlığına göre Oltu taşı tespih fiyatları veya Oltu taşı yüzük fiyatları kullanılan materyaller değerine göre de değişim göstermektedir.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir