Als Hastalığı Nedir? Belirtileri Nelerdir

Als Hastalığı Nedir?

als hastalığı nedir

als hastalığı nedir

ALS hastalığı nedir? sorusu Amerikalıların ALS hastalığına dikkat çekmek ve bütçe oluşturmak için yeni bir akım başlatması ile yeniden gündeme geldi. Başalatılan bu akıma göre ALS hastalığına dikkat çekmek için “bir kova buz” teklifi alan kişi, 24 saat içinde başından aşağı bir kova buz döküyor. ALS hastalığı için başlatılan bu akıma Türkiye’den Arda Turan, Burak Yılmaz gibi birçok ünlü isim de dahil oldu.

Bu yazıda ‘ALS hastalığı nedir?’ sorusuna cevap arayacağız. ALS hastalığı, tam söylenişi ile “Amyotrofik Lateral Skleroz”, sinir sistemimize ait bir hastalık. “Ünlü astrofizikçi Prof. Stephen Hawking de 40 yılı aşkın bir süredir ALS hastası. ALS hastalığı ilk kez 1869 yılında, Fransız nörolog Jean-Martin Charcot tarafından tanımlandı. Bu nedenle ALS, ilk zamanlarda, Charcot hastalığı olarak da anılmıştır. ALS, bir motor nöron hastalığıdır. Karakteristik özelliği, kaslara giden ve omuriliğin yan tarafındaki sinir hücrelerinin bozulması sonucunda, istemli hareket eden kasların zayıflaması ve erimesidir.

Zamanın Kısa Tarihi” isimli kitabı ile büyük üne kavuşan astrofizikçi Prof. Stephen Hawking

“ALS hastalığının başlangıç belirtileri çok hafif olduğundan çoğu kez fark edilmeyebilir”

Memorial Hastanesi Nöroloji Bölümü doktorlarından ve EMG Laboratuvar Sorumlusu Uzm. Dr. Abdullah Özkardeş, ALS hastalığı ile ilgili olarak şu bilgileri veriyor: “ALS, ilerleyici bir sinir sistemi hastalığı olup, omurilik ve beyin sapındaki motor sinir hücrelerinin kaybından kaynaklanır. Bu kayıplar, kaslarda kuvvet eksikliğine ve daha sonra da erime ve incelmeye neden olur. ALS de piramidal yol adı verilen bölümde hasar meydana gelir. Hastanın entelektüel fonksiyonlarında (zihinsel fonksiyonlar ve bellek) azalma meydana gelmez. Bunama, hastaların sadece yüzde 5’inde görülür. Hastalık ilerleyici ve yayılıcıdır.

“ALS hastalığının belirtileri nelerdir?”

Uzm. Dr. Abdullah Özkardeş: ALS hastalığının başlangıç belirtileri çok hafif olduğundan çoğu kez fark edilmeyebilir. Hastaların yüzde 25’i konuşma, yutkunma gibi fonksiyonlarda zorlanmaya başlarken, yüzde 50’si kollarından, yüzde 20’si ise bacaklarından ilk belirtileri verir. Kas zayıflığına duyu kaybı eşlik etmez. Hastalarda konuşma ve yutma güçlüğü meydana gelebilir. Ağızda tükürük birikmesi de konuşmayı zorlaştırır. İlerlemiş olgularda solunum güçlüğü ortaya çıkar. Hasta, el ve ayaklarında seğirmeler tarif eder. Kontrol edilemeyen ağlama ve gülmeler olabilir. Hastalık vücudun bütün kaslarını etkilemez. Hasta bağırsaklarını ve idrarını kontrol edebilir. Cinsel fonksiyonlar etkilenmez. Kalp kası zarar görmez. Göz kasları çoğu kez en son etkilenen kas olur ve kimi zaman da hiç etkilenmez.

“ALS hastalığı genelde orta ileri yaşlarda (40-50) görülür”

Uzm. Dr. Abdullah Özkardeş: ALS hastalığının seyri her hastada farklı şekilde olmakla birlikte çoğu hasta, 3 ila 5 yıl içinde kaybedilir. Ama on yıl ve üzerinde yaşayan hastaların sayısı da az değil. Hastalığın ileri devresinde, solunum yetmezliği veya ağır bir akciğer enfeksiyonu ölüm nedenidir. Genelde orta ileri yaşlarda (40-50) ve erkeklerde biraz daha fazla görülür. Ancak daha genç veya daha ileri yaşlarda ortaya çıkabilir. 100 binde 1-7 sıklıkta rastlanır. Hastaların yüzde 5-10’unda genetik etkilidir. Zayıf insanlarda daha sık gözlenmesi dikkat çekici. Hastalıktan şüphelenildiğinde bir an önce bir nöroloji uzmanına müracaat etmek yerinde olur. Tanı genelde muayeneye ve EMG adı verilen kas analiziyle konur. ALS ile karışabilecek hastalıkların ayırt edilmesi önemli. Çünkü ALS bulguları ile karışabilen servikal artroz gibi hastalıkların önemli bir kısmı tedavi edilebilir hastalıklardır. Piramidal yol hasarının gelişmesini takiben, reflekslerde canlanma ve kaslarda sertlik meydana gelir. Hastalık ilerledikçe hareket zorluğu artar ve hasta yatalak hale gelebilir. Hastalığın oluşumuna etki edebilen faktörler çeşitlidir ve kesin olarak neden saptanamamıştır. Ancak, hastalığın etkeni, hastalığın ortaya çıkışından yıllarca önce olayı tetiklemiş olabilir. Yapılan deneysel araştırmalara göre; komüniste, antioksidan stres, uzun yıllar ağır metallere maruz kalma, hücresel anormallikler gibi durumların hastalığa sebep olabileceği iddia ediliyor.

ALS hastalığı nasıl tedavi edilir?

Uzm. Dr. Abdullah Özkardeş: ALS hastalığının kesin bir tedavisi henüz yok. İstenmeyen etkilerin önlenmesi, hastanın rahatlatılması ve mümkün olduğu kadar normal yaşamını sürdürmesi amaçlanır. Doğrudan bu hastalığa yönelik bir ilaç bulmak için araştırmalar sürüyor. ALS hastalığının ilerlemesini önlemede kullanılan ilk ilaç olan “riluzol”, 1995 yılında ABD’de ruhsatlandı. Hastalığın ilerlemesini yavaşlattığı ve hastanın daha uzun süre iş görmesini sağladığı düşünülen bu ilaç, ülkemizde henüz satılmıyor. Bunun dışında birçok ilaç ve fizik tedavi yöntemleri, bu hastalığın tedavisinde yardımcı olarak kullanılabiliyor.

 

Kaynak: http://www.zaman.com.tr/

1 comment

  1. ceylan Nisan 15, 2015 at 7:31 pm Reply

    tşkrler bilgilriniz için

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir