Bulaşıcı Hastalıklar

Bulaşıcı Hastalıklar

Bulaşıcı Hastalıklar

Bulaşıcı Hastalıklar

1. Bulaşıcı Hastalıklar insanlarda görülen sağlık sorunlarının önemli bir bölümünü bulaşıcı hastalıklar (enfeksiyon hastalıkları) oluşturur. Bulaşıcı hastalıklar; sık ve yaygın olarak görülmesi, ölümlere ve başka hastalıklara ya da engellilikle re yol açması, iş gücü ve maddi kayıplara neden olması bakımından son derece dikkat edilmesi gereken hastalıklardır.

 

Ek Bilgi Hastalık: Çevresel ve bedensel etkenlerden dolayı organizmada birtakım değişikliklerin ortaya çıkması sonucunda doku ve hücrelerde normal olmayan yapısal, fonksiyonel bozuklukların görülmesi ya da ruh sağlığının bozulmasıdır.

Bulaşıcı hastalıklarla ilgili en sık rastlanan kavramlar şunlardır:

• Enfeksiyon: Bir mikroorganizmanın herhangi bir yolla insan veya hayvan vücuduna girip yerleşerek çoğalmasına denir.

• Enfeksiyon hastalığı: Hastalık yapıcı özellikteki mikroorganizmaların, herhangi bir yolla insan veya hayvan vücuduna girerek çoğalması sonucunda, mikroorganizmanın kendisi veya toksinleri ile vücut arasındaki çatışmadan kaynaklanan ve patolojik belirtilerle tanımlanan, insandan insana bulaştığı gibi hayvanlardan da bulaşabilen hastalıklara denir.

• Enfeksiyon zinciri: Enfeksiyon hastalığının oluşabilmesi, etkenin insana ulaşıp onu hasta edebilmesi için bir dizi olayın meydana gelmesi gerekir. Bu olayların tümüne enfeksiyon zinciri denir. Bu zincir kaynak, bulaşma yolu ve sağlam kişi halkalarından oluşur. Burada en önemli halka kaynaktır. Bulaşıcı hastalık etkeninin duyarlı konakçıya geçmek için üzerinde yaşayıp çoğaldığı canlı (insan, bitki, hayvan) ve cansız varlıkların (toprak, bataklık vb.) tamamına enfeksiyon kaynağı adı verilir. Bulaşıcı hastalıklarda kaynaklar farklılık gösterir. Şarbon, ruam, brusella, şap, sığır vebası, kuduz gibi bazısı hastalıklarda kaynak hayvanlardır. Şu çiçeği ve kızamık ise kaynağı insan olan hastalıklardandır.
Bataklıklar enfeksiyon kaynağı olan yerlerdendir.

• Bulaşıcı hastalık: Özel bir enfeksiyon etkeninin veya onun toksinlerinin, bir kaynaktan duyarlı kişiye doğrudan ya da dolaylı olarak geçmesiyle oluşan hastalıklardır. Bulaşıcı hastalıklar; hastalık yapan organizmalar, virüsler, bakteriler veya mantarlar yoluyla bulaşabilir. Bulaşıcı hastalıklarda ateş, halsizlik, iştahsızlık, baş ağrısı, genel vücut ağrıları görülür. Bazı hastalıklarda (kızıl, kızamık, su çiçeği vb.) döküntüler ve ishal görülebilir.

• Salgın hastalık: Bulaşıcı hastalıkların dün-yanın farklı yerlerinde görülme oranı ve sıklığı değişiklik gösterir. Bulaşıcı bir hastalığın bir bölgede birden ortaya çıkıp hızla yayılarak çok sayıda insanda görülmesi epidemi (salgın) olarak adlandırılır. Epidemide hasta sayısı kısa sürede artar. Tarih boyunca tifo, kolera, çiçek, veba vb. pek çok epıdeminin ortaya çıktığı bilinmektedir. Açıkta satılan besin maddeleri, sağlık kurallarına uygun olmayan kanalizasyon sistemleri vb. olumsuz çevre koşulları epidemiye yol açabilir. Bazı bulaşıcı hastalıkların belirli toplumlarda sürekli olarak bilinen oranlarda görülmesi ise endemik olarak adlandırılır. Örneğin Türkiye’de sarılık, tifo, kuduz, menenjit gibi bazı bulaşıcı hastalıklar endemik olarak görülür.

Kızıl: Genellikle küçük yaşlarda görülen, bulaşıcı, yüksek ateşli, kırmızı renkte geniş lekeler döktüren, kuluçka dönemi üç dört gün süren tehlikeli bir hastalıktır.

Kızamık: Genellikle küçük yaşlarda görülen, kuluçka dönemi bir iki hafta süren, bulaşıcı, ateşli, ufak kızıl lekeler döktüren bir hastalıktır.

ishal: Olağandan daha çok, daha sık ve sulu dışkı çıkarmadır.

Bulaşıcı Hastalıkların Bulaşma Yolları

Su ve Besinlerle Bulaşan Hastalıklar

Tüketilen besinler, su ve yenilen besinler aracılığıyla insanlara bulaşan hastalıklardır. Tifo, ishal, hepatit, brusella hastalıkları su ve besinle bulaşan hastalıklardan bazılarıdır.

Su ve besinlerle bulaşan hastalıkların genel özellikleri şunlardır:

• Genellikle ağız ve dışkı yoluyla bulaşır.

• Sıcak, nemli havalar ve kötü hijyenik koşullarda oluşur.

• Genellikle yaz aylarında görülür.

• Toplumların eğitim ve genel gelişmişlik düzeyleri ile yakın ilişkisi olan hastalıklardır. Su ve besinlerle bulaşan hastalıkların önlenmesi için öncelikle bulaşma yollarının ortadan kaldırılması yani kötü çevre koşullarının düzeltilmesi gerekmektedir. hastalığın bulaşmasını önlemede bir etkendir. Bununla birlikte toplumun su, gıda ve atık hijyeni konusunda bilinçlendirilmesi, aşısı olan hastalıklarda aşılama ile bağışıklığın sağlanması gereklidir. Hastanın yakın çevresi de kontrole alınarak hastalığın yayılması önlenmelidir. Ayrıca bağırsak enfeksiyonlarında hastanın sıvı kaybı giderilmeli ve sıvı elektrolit dengesi sağlanmalıdır. Sıvı elektrolit dengesi, hücresel düzeyde sıvı kaydırmaları ve böbreklerin idrarla vücudun gereksinimlerine göre su, elektrolit ve solüt atımını düzenlemesidir. Eğer sıvı elektrolit dengesi düzeltilmeyecek kadar bozulursa kişinin yaşamı tehlikeye girer. Hijyen koşullarının iyi olmadığı yerlerde hepatit A hastalığı da yaygın olarak görülmektedir. Hepatit A hastalığı, su ve besin maddelerine virüs içeren dışkının geçmesi sonucu insana bulaşmaktadır. Bu hastalıktan korunmak için hijyenik koşullara dikkat edilmeli, hijyen olmayan yerlerde yemek yenilmemeli, özellikle fast food türü yiyeceklerden kaçınılmalıdır. Hepatit A’dan aşı ile korunulabilir. Kanalizasyon sisteminin iyi olmadığı yerlerde sular kaynatılarak veya dezenfekte edilerek kullanılmalıdır.

Tifo: Kirli sularda, bu Bunun için de yeteri kadar temiz suyun sağlanması, sularla sulanmış sebzelerde bulunan, sağlıklı tuvaletlerin yapılması ve kanalizasyon sistemi- ortalama üç hafta süren, ateşli ve tehnin kurulması, çöplerin usulüne uygun şekilde kapalı bir bağırsak hastalığıdır. poşetlerde toplanması ve yok edilmesi, açık gübreliklerin kaldırılması, kişisel temizlik alışkanlığının la kendini gösteren, çok bulaşıcı, sal-

Kolera: Şiddetli ishal ve kusmalar-sağlanması gereklidir. Ayrıca gıda üretiminde çalışanların portör muayenelerinin düzenli olarak yaptırılması bugün ve öldürücü bir hastalıktır.

Etiketler: , , , ,

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir