Çocuklarda Astım Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi

Çocuklarda Astım Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi

Çocuklarda Astım Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi

Çocuklarda Astım Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi

Alerjik Astım Belirti ve Nedenleri: Astım akciğerlere giden küçük ve büyük hava yollarının geri dönüşümlü tıkanmasıdır. Burada alerjik olan veya olmayan çeşitli uyaranlara karşı aşırı bir yanıt vardır. Hastalık aralıklıdır ve tekrarlayan öksürük nöbetleri, göğüste sıkışma, nefes darlığı ve hırıltılı solunumla kendini gösterir. Çocukluk çağında hırıltılı solunumun en sık nedeni astım olmasına karşın her hırıltılı solunumu olan çocuk astım değildir. Hırıltılı solunum çocuklarda % 40-50 oranında görülme sıklığı ile en fazla karşılaşılan yakınmalardan biridir. Alerjik maddeler, enfeksiyonlar, aşırı hareket, soğuk veya kirli hava, sigara dumanı gibi etkenler astımı ortaya çıkarır. Sıkıntı, üzüntü ve heyecan gibi duygusal nedenler de astım nöbetini tetikleyebilir. Astım çocuklarda en sık görülen kronik hastalıktır. İlk atak % 80-90 oranında dört yaşından sonra oluşur.  Alerjik ailelerin çocuklarında astım olma olasılığı çok daha fazladır. Çocuğun bünyesinin alerjik olması astım görülme riskini 10 kat arttırır. Çocukluk döneminde, astım erişkinlerin aksine erkek çocuklarda daha sıktır. Astımda temel sorun, solunum yollarındaki kasların kasılması sonucu solunum yollarının şişmesi ve hava yollarının balgamlı bir maddeyle dolmasıdır. Hem kasılma, hem de balgam-la daralan hava yolları akciğerlere giren ve çıkan havanın azalmasına yol açar.

Bu durumda, hasta nefes alırken ıslık sesini andıran bir ses çıkartır.  Hastalığın şiddeti ve sıklığı çok değişkendir. Bir çocukta haf-tada bir nöbetler ortaya çıkarken diğer bir çocukta yılda 1-2 nöbet, hatta ömür boyu tek bir nöbet olabilir. Bir hasta evde belli bakım şartları ile nöbeti atlatırken diğer bir çocuk her seferinde acil servise başvurmak zorunda kalır. Hastalık mevsimsel farklılıklar gösterebilir. Bir çocukta yaşın ilerlemesi ile hastalık azalırken bir diğerinde yaşla belirtilerin şiddeti artar. Süt çocuklarının hırıltılı solunumla giden virüslere bağlı solunum yolu enfeksiyonları sıklıkla astım nöbetleri ile karıştırılır. Bronşiolit olarak tanımlanan bu tabloda zaten küçük ve dar olan solunum yolları virüs enfeksiyonu ile şişer ve hırıltılı solunum oluşur. Bu hastalar büyüdükçe genişleyen solunum yolları viral enfeksiyonlar sırasında daralmaz ve hırıltılı solunum ortaya çıkmaz.

Ne zaman doktora başvurmalı: Her türlü hırıltılı solunum önemlidir ve acildir. Hırıltılı solunumu olan çocuğunuzu mutlaka doktor görmeli ve ayırıcı tanıya gitmelidir. Astım, alt solunum yolu enfeksiyonları, solunum yollarında yabancı cisim ve bronşit gibi sık görülen nedenlerin yanı sıra seyrek rastlanan diğer nedenleri doktorunuz muayene, göğüs röntgeni ve kan tahlilleri ile ayırır ve en uygun tedaviyi uygular. Deri testleri ve kanla yapılan RAST testi alerjen maddenin saptanmasına yardımcı olur.

Tedavi : Astım tedavisinin dört ana unsuru vardır:

1. Astımlı çocuklarımızın eğitimi

2. Akciğer fonksiyonlarının takibi ve hastalığın şiddetini değerlendirme

3. Astım nöbetlerinin gelmesini önleme

4. Doktorunuzun önerdiği ilaçları büyük bir titizlikle uygulama

Özellikle 5 yaş üstü çocuklarda hastalık eğitimi önemlidir. Solunum yolu ile alınacak ilacın kullanımı, evde akciğer tepe akımının izlenmesi, alerjenlerden uzak durma alışkanlığının kazanılması tedaviye uyumu sağlar ve tedavinin etkinliğini arttırır.

Akciğer fonksiyonlarının sağlıklı değerlendirilmesi ve izlenmesi amacı ile evde kullanılabilecek akciğer tepe akım hızını biçer’ cihazlar geliştirilmiştir. Böylece hastanın astım ilaçlarını daha uygun bir şekilde kullanması sağlanır.

Astımı tetikleyen etkenlerden uzak durmaya çalışın. Alerjen madde saptanmışsa alerjik nezlede anlatıldığı gibi ev ve yakın çevrede çocuğunuza uygun düzenlemeler yapın.  nöbeti başlatan maddeler ile teması azaltmanın veya önlemenin yollarını bulun.

Temizlik kurallarına uyma, grip aşısını her yıl yaptırma, solunum yolu enfeksiyonlarının salgın olduğu dönemlerde çocuğunuza kalabalık ve kapalı ortamlardan uzak tutma gibi basit yöntemlerle çocuğunuzun sık solunum yolu enfeksiyonu geçirme olasılığını azaltın. Solunum yolu enfeksiyonlarının astımı tetiklediğini unutmayın.

Astımda ilaç tedavisi hastalığın şiddetine ve belirtilerin sıklığına göre değişir. Kronik astımlı çocuklarda koruyucu ilaç tedavisi ön plandadır. Hafif ve orta şiddette astımı olan çocuklarda koruyucu ilaç olarak solunum yoluna püskürtme yolu ile verilen kromolin sodyum ilk seçilmesi gereken ilaçtır. Bu ilaç, alerjen veya soğuk ve egzersize bağlı erken ve geç dönem solunum yolu daralmasını engeller. Bilinen ciddi bir yan etkisinin olmaması kullanımını çok yaygınlaştırmıştır.

Ağızdan veya direk püskürtme yolu ile verilen ve kortizon içeren ilaçlar kronik astımda çok etkindirler. Beclomethasone, triamcinolone, fluticasone ve budesonide içeren ve solunum yoluna verilen kortizonlar ağır astımda son derece başarılıdırlar, ancak bunların uzun süreli ve yüksek doz kullanımlarında kortizona özgü yan tesirlerin çıkması olasıdır. Bu yan etkilerden en sık görülenleri büyüme geriliği, katarakt ve bağışıklık sisteminde baskılanmadır. Ağızdan kortizon uygulaması diğer tedavilerin başarısız olduğu kronik astım hastaları için saklanmalıdır.

Albuterol sülfat hem akut, hem de kronik astım tedavisinde yararlıdır, ancak hava yolundaki şişlik ve ödemi etkilemediği için uzun süreli kontrolü tek başına sağlayamaz. Salmeterol xi-nafoate gibi uzun etkili ilaçlar kronik astım ve gece öksürüğü tedavisinde kullanılır. Çocukluk çağı astımında teofilin içeren ilaçlar ciddi yan tesir potansiyelleri olduğundan artık pek fazla önerilmemektedir.

Astım tedavisi için her geçen gün yeni ve güçlü ilaçlar piyasaya verilmekte ve tedavi şemaları akıl karıştırmaktadır. Temel hedef olası en az ilaçla belirtileri kontrol altına almaktır. Bu nedenle, doktor astımın şiddetine bağlı olarak tedaviyi ayarlar ve belirtiler kontrol altına alınana kadar bir veya birden fazla ilaç uygular.

Astım tedavisinin bazı püf noktalarına dikkatinizi çekerim:

1. Astımda ilaçla tam şifa yoktur. Tedavinin temel sağlığı kontrol altında tutmak ve çocuğun normal yaşamını sürdürmesini sağlamaktır.

2. Kronik astımı olan bir çocuk hareketsiz bir yaşam sürmek zorunda değildir. Yaşıtları kadar spor yapma özgürlüğü vardır.

3. Doktorunuzun verdiği koruyucu ilacı düzgün kullanın. Belirtiler yok oldu diye ilacı keserseniz belirtilerin tekrar alevlendiğini görürsünüz.

4. Doktorunuz akciğer kapasitesini ölçen bir cihaz önerdi ise bunun uygulamasını günlük yapın. Tedavinin başarısı için gerekli olacaktır.

5. Tedavinin çocuğunuzun gelişmesini engelleyeceğini düşünmeyin, aksine iyi kontrol edilemeyen astımlı çocukların yaşıtlarına göre geri kaldıkları saptanmıştır.

6. Astım hastalığında doğru bir tedavi ile uzun süreli sonuçlar yüz güldürücüdür. Beş yaşına doğru astım başlayan çocukların çoğunda buluğ çağına doğru belirtiler kaybolur.

Korunma: Evde sigara içilmesini önlemek en büyük korunma yöntemidir. ilaçların düzgün ve zamanında verilmesi ikinci önemli kuraldır. Anne sütü alan çocuklarda astım hastalığının çok daha az görüldüğünü destekleyen klinik çalışmalar yapılmıştır. Böylece anne sütünün bir başka faydası da ortaya çıkmıştır.

Etiketler: ,

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir