Çocuklarda Kusma Nedenleri ve Tedavisi

Çocuklarda Kusma Nedenleri ve Tedavisi

Çocuklarda Kusma Nedenleri ve Tedavisi

Çocuklarda Kusma Nedenleri ve Tedavisi

Üstü başı kusmuk içinde olan anneleri çevrenizde sık görürsünüz. Kusma eylemi özellikle bebeklerde fazla görülen bir durumdur. Hemen her bebek kusar. Her kusma bir hastalık belir-tisi olarak kabul edilmez, ancak birçok hastalığın seyrinde kusma gözlenir, özellikle ishal kusmanın kardeşi gibidir, genellikle birlikte görülürler. Mide içeriğinin büyük bir kısmının ağız yolu ile güçlü bir şekilde dışarı boşaltılmasına kusma denir. Bulantı ve karında rahatsızlık hissi, genellikle kusma öncesinde görülen öncü! belirtilerdir. Kusmayı, çoğunlukla bebeklerde görülen ve zorlanma olmaksızın gıdaların ağız kenarından kayarak geri çıkması ile karıştırmayın. Özellikle ilk birkaç ayda bebekler beslendikten sonra emdikleri’nin bir kısmını geri çıkarırlar. Her insanın mide girişinde gıdaların geri kaçmasını önleyen bir kapak vardır.

Bu kapak mideye giren besinlerin yeniden yemek borusuna kaçmasını engeller. Bazı yeni doğanlarda bu kapak olgunlaşamaz ve görevini tam yapamaz. Bu nedenle birçok bebek yediklerinin bir kısmını sıklıkla geri çıkarır. Yediklerinin bir kısmını geri çıkaran bebekler normal büyüme ve gelişmelerini sürdürüyorlarsa sorun yoktur. Bu bebekler büyüdükçe daha az geri çıkarmaya başlarlar ve genellikle 8-10. aylarda sorun ortadan kalkar. Bu bebeklerin beslenme aralıkları açmak, beslenirken bebeği dik pozisyonda tutmak ve gıdaları biraz daha kıvamlı vermek gibi yöntemler kusmayı azaltmada yararlı olabilir. Bebeğinizi teknik olarak yanlış besliyorsanız bebeğiniz yediklerini çıkarır. Beslenirken hava yutan, aşırı hızlı veya yavaş emen bebekler ve beslendikten sonra gazı çıkarılmayan bebekler kolaylıkla yediklerini dışarı atarlar. Bebeğin beslenme tekniğindeki yanlışlar düzeltilirse geri çıkarmalar yok olur.

Bebeğiniz biberonla besleniyorsa biberonun deliğinin ne çok büyük, ne de çok küçük olmamasına dikkat edin. Biberonu tutarken, biberon başlığının tamamen sütle dolmasına çaba gösterin, biberonu eğri tutarsanız bebeğiniz çok hava yutar. Aşırı ve sık beslenme veya beslendikten sonra bebeğin aşırı hareket ettirilmesi de kusma nedenleri arasındadır. Doğumu hemen izleyen süreçte oluşan kusmaların çoğu bebeğin doğum sırasında yuttuğu sıvıları çıkarmasıdır ve zararsızdır. Anneye doğum sırasında uygulanan bazı ilaçlar doğumdan hemen sonra bebeğin kusmasına neden olabilirler.

Yeni doğan bebekte sürekli kusma, mide ve bağırsak sistemindeki doğumsal anomalileri akla getirmelidir. Yemek borusunun mideye bağlanan ucunun kapalı olması, yemek borusu ile solunum yolları arasında bir açıklık, midenin bağırsağa açılan ucunda darlık, bağırsak darlığı veya yokluğu, makatta darlık veya kapalılık doğumsal sindirim sistemi anomalilerinden en sık görülenleridir. Bebeğiniz doğumdan sonraki ilk saatlerde şiddetli kusuyorsa, karnında şişlik oluşmuşsa, kakasını yapmıyorsa veya ilk kakasını yapmış, sonra kaka çıkışı durmuşsa ciddi bir bağırsak sorunu olabilir, beklemeden doktorunuza baş vurun. Yaşamın üçüncü haftasından sonra başlayan ve özellikle er-kek bebekleri tutan şiddetli kusmalar “pilor stenozu” dediğimiz mide çıkışında daralmayı gösterir, bu sorun ancak cerrahi girişimle yok edilebilir.

Doğumdan sonraki ilk haftalarda oluşan kusmalarda inek sütü alerjisi, doğumsal laktoz entoleransı gibi besin alerjileri akla gelmelidir. Daha büyük bebeklerde ve çocuklarda en sık rastlanan kusma nedeni enfeksiyonlardır. Bazı çocuklar hangi enfeksiyonu geçirirlerse geçirsinler, kusma mutlaka olaya eşlik eder. Her yaşta çocukta kusma, ateş ve iştahsızlıkla birlikte ise hastada enfeksiyon olasılığı fazladır. Ateş küçük çocuklarda tek başına bir kusma nedenidir. Üst ve alt solunum yolu enfeksiyonlar da kusma sıktır. Orta kulak enfeksiyonunda ve ishalde kusma hemen daima tablonun içinde yer alır. Ağrısını belirtemeyen bir çocukta kusma, apandisitin tek belirtisi olabilir. İdrar yolu enfeksiyonları ve menenjit gibi sinir sistemi enfeksiyonlarında kusma beklenir. Her yaşta ani kusmalar karşısında zehirlenme olasılığı düşünülmelidir. Çocuğunuza hastalığı için verdiğiniz ilaçlar da kusmaya neden olabilirler.

Besin zehirlenmesi de kendini kusma ile belli eder. Belirli bir nedene bağlanamayan tekrarlayan kusmalarda beyinde kitle veya başka bir beyin bozukluğu olasılığı akla gelir. Çocukluk çağında düşme ve çarpmalar sıktır. Kafaya alınan darbelerden sonra gelişen kusmalar beyin içinde önemli bir bozukluğun işaretidir. Kusmanın sık görülen bir başka nedeni de araba tutmasıdır. Araba tutmasını önlemek için yolculuk sırasında çocuğunuzun sürekli pencereden bakmasını önleyin, onun dikkatini kitaplar ve oyuncaklara çekin. Yolculuk öncesi fazla sıvı gıdalarla beslememeye çalışın. Bisküvi tarzı kuru gıdalar kısıtlama olasılığını azaltır.

Bazı çocuklar, bütün tüm bu tedbirlere rağmen her yolculukta kusma alışkanlığı edinmiştir. Bu çocuklara gerekli tıbbi destek verilmelidir. Bazı okul çocuklarında sadece sabahları görülen kusmalar ruhsal kökenlidir, bu çocuklara güven aşılamak ve okulla veya arkadaşları ile olan sorunlarına doğru yaklaşmak yeterli olur. Birçok endişeli, gergin ve güvensiz çocuğun sadece heyecanlandıkları veya sinirlendikleri zaman kustukları ve bu durumu büyüklerine karşı bir silah olarak kullandıkları bilinen bir olgudur.

Ne zaman doktora başvurmalı: Basit bir mide rahatsızlığına bağlı kusmalar genellikle 6-8 sa-at içinde kendiliğinden düzelir. Çocuğunuzun kusmaları daha uzun bir süre devam ediyorsa durumun doktor gözü ile değerlendirilmesi uygun olur.

Aşağıdaki durumlardan herhangi biri varsa beklemeden doktorunuza başvurun:

  • 1. Çocuğunuzun genel durumu bozuksa ve çok hastaymış gibi görünüyorsa
  • 2. Çok bitkin ve hal-sizse, sürekli uyumak gereksinimi duyuyorsa
  • 3. Çocuğunuzun bilinci bulanıksa veya her zaman yaptıklarını yapamaz duruma gelmişse
  • 4. Yabancı bir madde, ilaç veya bir bitkiye bağlı zehirlenme olasılığı olduğundan kaygılanıyorsanız
  • 5. Kusmuk kanlıysa (Burun kanamasından sonra yutulan kanın boyadığı kusmuk kanlı olabilir, bu kan genellikle, koyu renklidir, mide ve bağırsak sisteminden gelen kanla karıştırılmamalıdır.)
  • 6. Kusmuğunda safra varsa
  • 7. Kusma ile karın ağrısı birlikte ise ve kusmaya rağmen ağrı geçmiyorsa (Kusma öncesi karın ağrısı sıktır, ancak kusmadan sonra ağrı çoğunlukla kaybolur, bu durum sakıncalı değildir.).
  • 8. Otuz dokuz derece ve üstü ateş varsa
  • 9. Çocuğunuzda susuz kalma belirtileri varsa (Susuz kalan çocuğun dili kurur, gözleri çöker, idrar çıkışı azalır. Son 6 saatte hiç idrar veya gözyaşı çıkarmayan çocuk susuz kalmış demektir.)
  • 10. Çocuğunuz kendisi için gerekli olan bir ilacı kusuyorsa
  • 11. Kusma ile beraber sulu ishal başladıysa
  • 12. Kusmalar fışkırır tarzdaysa
  • 13. Kusma, kafaya gelen bir darbeden sonra oluşmuşsa
  • 14. Çocuğunuz kendine verilen tüm gıdaları kusuyorsa

Tedavi:
Basit kusmalarda evde yapabileceğiniz bakım ve alacağınız tedbirlerle klinik tablo düzelir. Öncelikle kusma ile sıvı kaybı oluştuğu için kaybedilen sıvının yerine konması önem kazanır. Kusan her yaştaki çocuğa sıvılar sık, ancak az miktarlarda verilir.

Anne sütü ile beslenen bebeklerde ilk kural, anne sütünü kesinlikle kesmemek ve sürdürmektir. Ancak her beslenmede verdiğiniz anne sütü miktarını azaltın, iki kez kusan bebeğinizi her saat başı emzirin, bebeğiniz ikiden fazla kusmuşsa, her 30 dakikada bir 3-4 dakika besleyin. Bebeğiniz 6 saatten daha uzun bir süre kusmazsa normal emzirme düzeninize dönün.

Anne sütü almayan ve biberon maması ile beslenen bebeğiniz bir defa kusarsa sonraki iki öğün yarı yarıya sulandırılmış mama verin ve sonra normal beslenmesine geçin. İki veya da-ha fazla kusan bebeğinizde eczaneden alabileceğiniz ORS (ağızdan verilen su-elektrolit sıvısı) kullanın.

ORS toz halinde satılır. Üzerinde yazan kullanma şekline uygun olarak sulandırın. Bebeğinize bu sıvıyı her 5 dakikada bir 1 çay kaşığı içirmeye başlayın, bebeğiniz kusmaya devam etmezse sıvının miktarını onun alabileceği kadar arttırın. Altı saat kusma olmazsa normal rnamaya dönmenizde bir sakınca yoktur.

Bir yaşından büyük çocuklarda kusma ishalle birlikte değilse sadece sık aralıklarla azar azar su vermek çoğunlukla yeterli olur. İshal varsa ORS hazırlayın ve her 5 dakikada bir yemek kaşığı verin. Yaklaşık 3-4 saat içinde kusma kesilirse miktarı arttırın. Altı saat sonunda kusma kesilirse diyete yumuşak, hafif ve yağsız gıdalar’ ekleyin. Yoğurt, pirinç lapası, haşlanmış patates, muz, elma ve peynir bu durumda iyi birer tercihtir. Bir- iki gün içinde normal beslenmeye geçebilirsiniz.

Doktor çocuğunuzu muayene etmeden kesinlikle kendi başınıza kusma kesici ilaçları denemeyin. Kusma kesen ilaçlar özellikle küçük çocuklarda bilinçsiz kullanılırsa çok fazla yan tesir gösterirler. Kusma ilaçlarının yan tesirleri genellikle beyin üzerinedir, bu yan tesirler ciddi sorunlar yapabilirler. Ayrıca kusma ilacı vererek belirtileri baskılar ve doktorun doğru tanı koymasına engellersiniz..

Çocuğunuz başka nedenlerden dolayı kullanması gereken bazı ilaçları kustuğu için alamıyorsa bu sorunun altında kendi başınıza kalkamazsınız. Beklemeden doktorunuzu arayın.

Basit viral enfeksiyonlara bağlı kusma 24-48 saat içinde düzelir. Olaya ishal eşlik ediyorsa tablo birkaç gün daha sürebilir.

Etiketler: , , ,

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir