Çocuklar’da Yatak Islatma Belirti ve Nedenleri

Çocuklar’da Yatak Islatma Belirti ve Nedenleri

Çocuklar'da Yatak Islatma

Çocuklar’da Yatak Islatma

Bebekler günde ortalama 15-20 kez idrar yaparlar. İdrar tor-basının zamanla genişlemesi ile torbada kalan idrar miktarı artar ve küçük çocuklarda günlük idrar sayısı azalır. İdrarı kontrol etme işlevi en geç 4-5 yaşında tamamlanır. İdrar kontrolünün sağlandığı bu yaştan sonra bir çocuğun isteğinin dışında idrar yapmasına enüresis denir. Yaklaşık olarak her yüz çocuktan yirmisinde görülür. Erkek çocuklarda daha sıktır. Bu tablo ülkemizde ciddi bir sosyal yaradır. Enüresisi olan çocuklar doktora özellikle götürülmez, doktorun vereceği tedavinin kısırlık yapacağı inancı toplumumuzda çok yaygındır.

Bu nedenle idrar kaçırma yakınmaları olan çocuklar genellikle kaderleri ile baş başa yaşarlar. İdrar kaçıran çocuklarda ailelerin davranışları da çok önemlidir. Bazı aileler öfke ve utanç duyarlar, çocuğu cezalandırma ve başka çocuklar veya kardeşleri ile kıyaslama yolunu seçerler. Bazı ailelerde idrar kaçırma bilmeden desteklenir, kocaman çocuğa bez bağlanır, bezini değiştirirken çocuk bebek gibi sevilir, öpülür. Bu iki zıt tutum da sakıncalıdır. İdrarını kaçıran çocuğunuzu ne suçlayın, ne de ona bebek gibi davranın. Olayın çocuğunuzun isteği dışında olduğunu bilin, çocuğunuz idrarını size karşı duygusal bir tepki veya size inat olarak kaçırmadığına inanın Olayı bir hastalık olarak görün, çocuğunuza güven aşılayın ve bu sorunun çözümünde ona sorumluluk verin. Bu hastalık-tan en kısa zamanda kurtulmak istiyorsanız çocuğunuzla işbirliği yapın ve onun güvenini kazanın. İdrar kaçırmanın en sık görülen tipi gece uykuda görülen , “Enüresis Noktürna”dır. Daha seyrek olan tip, “Enuresis Diürna”dır, gündüz görülür.

Erken çocukluk döneminden başlayan, çocuğun hiç kontrol kazanmadığı durumlar birincil enüresis, idrar kontrolünü kazanmış ve en az altı ay kuru kalmış çocukta tekrar enüresisin başlaması ikincil enüresis olarak tanımlanır. Enüresisi olan çocukların % 70’inde 1. derece akrabaların-da aynı bozukluğun saptanması, tek yumurta ikizlerinde bu oranın daha yüksek bulunması bu hastalıkta kalıtımın etkili olduğunu düşündürmekle beraber enüresis oluşumunda psikolojik nedenler daha ağır basmaktadır.

İdrar kaçırmada fiziksel nedenlerin sıklığı % 5 ve altındadır. idrar yolu enfeksiyonları en sık görülen fiziksel etkendir. İdrar yollarında doğuştan anomaliler, çocukluk çağı şeker hastalığı diğer nadir nedenlerdir. İdrar kaçırma sıklıkla kekemelik, tırnak yeme ve tiklerle birliktedir. Özellikle ikincil enüresis çocuğun kendine haz veren bebeklik dönemine psikolojik olarak geri dönme arzusudur. Çocuk farkında olmadan anne- baba sevgisini arttırmak, uzatmak veya ailesinin ilgisini üzerine çekmek ister.

Yanlış, erken ve baskıcı bir tuvalet eğitimi idrar kaçırmanın nedeni olabilir. Enüresis, aşırı titiz, düzenli ve temiz anneye karşı pasif bir direniş olarak ortaya çıkabilir. Tuvalet eğitiminin geç verilmesi veya hiç verilmemesi de idrar kaçırma ile sonlanabilir. Aşırı koruyucu annelerin farkında olmadan çocuklarını kendilerine uzun süre bağımlı tutma arzuları, bazı çocukları bebeksi davranışlar göstermeye sevk eder. Aile içinde ayrılık, ölüm, geçimsizlik, hastalık ve ilgisizlik gibi olumsuz etkenler çocukların davranışlarına idrar kaçırma olarak yansıyabilir.

İdrar kaçırma çocuktaki sosyal uyumsuzluğun, aile içi bozuk ilişkilerin dışa vurumu ile kendini gösteren psikolojik bir hastalık olarak kabul edilmelidir. Tedavi edilmezse çoğu kez ergenlik dönemine kadar, bazen de ileri yaşlara kadar devam eder.Gece idrarlarını tutamayan çocukların derin uyudukları, “top atılsa uyanmadıkları”eskiden beri ileri sürülmüştür, ancak bu çocuklara özgü bir uyku ritmi bugüne kadar saptanamamıştır. Geniz eti ve bademcik büyüyen ve bunun sonucunda uykuda ne-fesleri kesilen çocukların yataklarını daha fazla ıslattıkları çeşitli araştırmacılar tarafından ileri sürülmüştür, ancak kesin bir ilişki bugüne kadar bulunamamıştır.

Ne Zaman Doktora Başvurmalı?

Altına çiş kaçıran çocuklarda altı yaşına kadar kendiliğinden iyileşme oranları çok yüksektir. Bu nedenle doktorlar tedaviye altı yaş sonuna kadar başlamazlar. Tuvalet eğitimi yaşını geçen bir çocukta idrar kaçırma varsa altta organik bir neden olup olmadığı incelenir, varsa öncelikle organik neden tedavi edilir. Organik neden saptanamazsa çocuğa ilaç vermeden altı yaşı sonuna kadar beklenir. Dört yaşından sonra idrarını yeterince kontrol edemeyen ço-cuğunuzu mutlaka doktora götürün. Dikkatli bir öykü ve fizik muayene ile seyrek rastlanan organik nedenler elenebilir. Tam idrar incelemesi ve idrar kültürü ile idrar yollarında bir enfeksiyon varlığı araştırılır. Gerekirse idrar yollarının doğuştan anomalilerinin saptamak için ultrasonografi veya sintigrafi çekilebilir.

Tedavi

idrarını kaçıran çocuğun zaten kendine güveni azalmıştır. Kesinlikle onu bu nedenle cezalandırma yoluna gitmeyin. Çocuğunuza daha fazla sevgi, ilgi gösterin ve ona zaman ayırın. Çocuğunuzun kendine güvenmesini sağlayıp. Aileler tarafından bazı kız çocuklar, erkek çocuğa özlem nedeni ile, erkek gibi yetiştirilir. Erkek olmaya özendirilen bu kız çocukları farkında olmadan idrar kaçırma eylemi ile erkek gibi yetiştirilir. davranma çabalarını ortaya koyarlar. Bu tutum yanlıştır. Çocuklarınızın cinslerine özgü davranışlar kazanmalarına çalışın ve onları kendi cinslerinin fiziksel ve ruhsal kişiliklerini almalarını destekleyin. Çocuklarınız arasında cinslerine göre ayrım yapmayın ve hepsine aynı sevgiyi gösterin. Geceleri yatağın! ıslatan çocuklarda akşam saatlerinden sonra sulu gıdalarının kısıtlanması, geceleri bir- iki kez idrara kaldırılması bazı çocuklarda yararlı olur.

Çocuğunuza idrarını tutmasını öğretin. idrar kesesinin hac-mini ve gücünün arttırmak için gündüz idrar yapma hissi uyanınca tuvalet kapısında iyice sıkışana kadar birkaç dakika beklemesini sağlayın. Bu bekleme süresini günler geçtikçe arttırın. Çocuğunuza sorumluluk verin; ona kuru kalma takviminin nasıl yapıldığını gösterin. Bir kağıda günleri yazın, sabah kuru kalktığı zaman o günün yanına güneş, ıslak uyandığı zaman şemsiye resmi çizmesini isteyin. Bu takvimde güneş sayısı fazla olursa onu ödüllendireceğinizi söyleyin. Çoğu çocuk idrar alarmı veren bir zilden yarar görür.

Gece yatağına konan bu araç çocuğunuz yatağın’ ıslatınca çalmaya başlar ve çocuk uyanır. Çocuğunuzun her istemsiz idrar yaptığında zil sesi ile uyanması onda koşullu bir refleksin oluşmasını sağlar. Zil sesi duyulmadığı geceler için çocuğunuzun ödüllendirilmesi tedavinin başarısını arttırır. Yedi yaşından büyük çocuklarda bu yöntem ile % 70-80 oranında başarı kazanılır. Yatak ıslatma belirtilerini ortadan kaldırmak amacıyla çok değişik ilaçlar denenmiştir. Desmopressin acetate geceleri idrar yapımını azaltarak etki eder. Önceleri burun sprey’i olarak kullanılan ve son yıllarda tablet şeklinde uygulanan bu ilaç % 40- 60 oranında etkili bulunmuştur. Etkili olabilmesi için en az 3-6 ay verilmelidir. Trisiklik antidepresan olan imipramin de enüresis tedavisinde yaygın olarak kullanılır. Bu ilaçtan 6-8 yaşlar arasında gün-de bir adet 25 mg tablet yeterlidir. 8-10 yaşlarında günde 2, 10 yaşında yukarı çocuklara 3 tablet vermelidir. İmipraminin huysuzluk endişe ağız kuruluğu gibi yan tesirleri olduğunu unutulmalıdır.

Etiketler: , , , ,

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir