Dalak Büyümesi Nedir? (Belirtileri,Tedavisi)

Dalak Büyümesi (Splenomegali)dalak büyümesi

Dalak, karnın sol tarafında , mide ile diyafram arasında yer alan, süngerimsi yapıda, damardan bol, lenf sistemine ait bir organdır. Dalağın görevi, ömrünü doldurmuş kırmızı kan hüclerini yok ederek, içlerinde bulunan demiri geri vücuda kazandırmasıdır. Bir başka görevi ise pıhtılaşma proteinleri olan trombositleri üretmesi ve depolamasıdır. Bu organın işlev yitiminde, ömrü dolan kırmızı kan hücreleri damar içlerinde parçalanarak bilirübine dönüşür ve bu bilirübin belli bir miktarı aşınca sarılık gibi hastalıklar oluşur.

Çeşitli hastalık ya da nedenlerden dolayı dalağın normalinden daha fazla büyümesine dalak büyümesi ya da bilimsel adıyla splenomegali adı verilmektedir. Nedenleri;

  • Kan Bozuklukları: Hemolitik anemi kırmızı kan hücrelerinin bozulmasına neden olarak ya da onlara zarar vererek dalak büyümesine neden olur. Orak hücre anemisi, talasemi ve sferositoz gibi hastalıklarda üretilen şekilsiz kan hücreleri küçük kılcal damarlarda ilerleyemeyerek zarar görür. Dalak normalden fazla olan bu hücreleri temizlemeye çalışırken büyür ve işlev kaybı yaşar.
  • KanserLösemi ve lenfoma, dalak büyümesinin sebebi olabilir. Çünkü bu hastalıklar sebebiyle oluşan anormal beyaz kan hücreleri (Bağışıklık elemenları) dalağı işgal ederek, büyümesine neden olabilir.
  • Kan Akışında Azalma: Dalaktaki damarlar boyunca hareket eden kan akışında azalma olduğunda dalak büyür. Bu durum bir karaciğer hastalığı (siroz gibi) ya da hipertansiyon (yüksek tansiyon) ile ilişkili olabilir. Karaciğer hücrelerindeki hasar kanın normal akışını bozarak, damar sisteminde geri gitmesine yol açarak, dalaktaki kanın basıncını etkiler. Artan bu basınç, dalaktaki kanın tahliyesini zorlaştırır ve dalak büyür. Doğuştan kalp yetersizliğine sahip insanlarda da kötü kan akışı sebebiyle dalak büyümesi oluşabilir.
  • Gaucher hastalığı, Niemann-Pick hastalığı ve Hurler sendromu gibi metabolik bozukluklar.
  • Dalak veya karaciğerdeki damarlar üzerinde basınç veya bu damarlarda kan pıhtısı oluşumu gibi.
  • Enfeksiyonlar
    Virüsler, bakteri veya parazitlerin neden olduğu enfeksiyonlara bağlı olarak dalak büyümesi görülebilir. Bu enfeksiyonlar şunlardır:

    1. Mononükleoz (Epstein-Barr virüsü neden olur)
    2. AIDS
    3. Hepatit
    4. Sıtma
    5. Verem
    6. Anaplazmoz
    7. Sitomegalovirus

Dalak büyümesinin en yaygın belirtileri şunlardır:

  • Fazla yemek yiyememek (midenin hemen arkasında yer alan dalak, mideye baskı yaptığı için).
  • Karnın yukarı sol bölgesinde rahatsızlık, şişlik ya da ağrı hissetmek. Bu ağrı sol omza kadar yayılabilir.

Diğer belirtiler:

  • Yorgunluk, bitkinlik
  • Solgunluk
  • Kilo kaybı
  • Sürekli enfeksiyon kapma
  • Vücutta kolay kanama olması
  • Sarılık
  • Anemi (kansızlık)
  • Hıçkırık
  • Gece terlemesi
  • Ateş

Tedavi:

Dalak büyümesinin tedavisi tamamen altta yatan sebep ile ilgili olduğundan, tedavisi bu sebebe göre yapılır. Örneğin, siroz gibi bir karaciğer hastalığı sebebiyle dalak büyümesi ortaya çıkmışsa, dalak büyümesinin değil, sirozun tedavisi yapılacaktır. Siroz tedavi edildiğinde dalak büyümesi de tedavi edilmiş olacaktır. Diğer hastalıklar için de aynı durum geçerlidir. Eğer altta yatan neden enfeksiyon ise antibiyotik tedavisi, altta yatan neden kanser ise kemoterapi uygulanır. Eğer dalak büyümesi hayat tehdit edici bir seviyeye geldiyse, dalak ameliyatla alınabilir. Tıp dilinde splenektomi adı verilen bu ameliyat lösemi, talasemi, Gaucher hastalığı veya dalak damarlarında kan pıhtılaşması durumlarında uygulanabilir. Splenektomi olmuş hastalarda aşının önemi büyüktür. Çünkü dalaksız yaşayan insanlar ciddi enfeksiyon tehdidi ile karşı karşıyadır. Çünkü dalak savunma hücreleri olan beyaz kan hücrelerini üreten lenf sisteminin önemli bir organıdır.

Etiketler: , , , , , ,

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir