Sağlığa Etki Eden Etmenler Nelerdir?

Sağlığa Etki Eden Etmenler Nelerdir?

Sağlığa Etki Eden Etmenler Nelerdir?

Sağlığa Etki Eden Etmenler Nelerdir?

Sağlığa etki eden etmenler; bünyesel, çevresel, sosyoekonomik ve kültürel etmenler olmak üzere üç grupta incelenebilir.

Bünyesel Etmenler: Bünyesel etmenler genetik, hormonal ve metabolik bozuklukları içine alır. Genetik özellikler, kalıtım yoluyla anne babadan çocuklara geçen hastalıklara neden olabilir. Renk körlüğü, hemofili bu tür hastalıklardandır. iç salgı bezlerinin hormon dediğimiz salgılarının azlığı, çokluğu veya yapı bozukluğu; cücelik, devlik, guatr gibi hormonal hastalıklara yol açabilir. Metabolizmadaki bozukluklar sonucunda bazı hastalıklar ortaya çıkar. Örneğin protein metabolizmasındaki bozukluk gut hastalığına neden olur.

Çevresel Etmenler: Çevre, canlı ve cansız bütün doğal varlıklar ile doğada insanın yaptığı bina, köprü, baraj vb. ögelerin bütünü olarak tanımlanır. Sağlığa etki eden çevresel etmenleri şöyle inceleyebiliriz:

• Fiziksel etmenler: içme ve kullanma suları, atıklar, konutların özellikleri (ısıtma, aydınlatma, havalandırma vb.), iklim, gürültü, radyasyon, elektromanyetik alanlar, cep telefonları, mikrodalga fırınlar, çöpler, sanayi tesisleri, toplumsal kullanıma açık lokanta, sinema vb. genel alanlar ile giyim eşyaları, mezarlıklar, iş yerleri, çalışma şartları vb. fiziksel çevreyi oluşturur.

• Kimyasal etmenler: Tarımda kullanılan gübreler, böcek öldürücü ilaçlar, kanserojenler, gıda katkı maddeleri, hava kirliliği vb. sağlığa etki eden etmenlerden bazılarıdır. madde

•Biyolojik etmenler: Mikroorganizmalar, vektörler, mantarlar, alerjenler ile hayvansal ve bitkisel zehirler biyolojik çevreyi oluşturur. Bu ögeler şu şekilde açıklanabilir:

Mikroorganizmalar: Mikroskopla görülebilen canlılardır. Bakteriler, mantarlar vb. bu grup içerisindedir. Mikroorganizmalar her yerde yaygın olarak bulunur ç
Bazı mikroorganizmalar tıp alanında, endüstride, tarımda ve gıda sanayisinde kullanılır. Yoğurt, turşu, ekmek gibi ürünler yararlı mikroorganizmalardan faydalanılarak yapılır. Bunun yanı sıra insan vücudunda B grubu vitaminlerin emilimi ve K vitamini sentezi de yararlı mikroorganizmalar tarafından gerçekleştirilir. ölmüş hayvan ve bitki hücrelerini parçalayarak içindeki elementlerin tekrar doğaya dönmesini de bu mikroorganizmalar sağlar. Bazı mikroorganizmalar ise insanların ölümüne neden olabilecek tifo, kolera, sıtma ve AIDS gibi hastalıklara yol açar.

Vektörler: Hastalık yapan , mikroorganizmalar insanlara taşıyan eklem bacaklılar ve kemiricilerdir. örneğin insanlara bitle ve fareyle tifüs, anofel cinsi dişi sivrisinekle sıtma, azı keneler ile Kırım Kongo Kanamalı Ateşi hastalıkları geçer.

Mantarlar: Tek veya çok hücreli canlılardır. Silindir bir gövde ve üst tarafı şapka biçiminde olan mantarların küf, maya gibi çeşitleri vardır. Mantarlar dünyanın her yerinde bulunur. özellikle nemli yerlerde daha çok yetişir. Mantarların bazıları zehirsiz bazıları da zehirlidir. Zehirli mantarların çok küçük bir miktarı bile insani öldürebilir. Bu nedenle mantarlar doğadan toplanırken ve yenirken dikkatli olunmalıdır.

Alerjenler: Kişilerde alerjiye sebep olan maddelerdir. Alerji; birtakım yiyecek, içecek, ilaç, toz, koku vb.ne hastalık derecesinde gösterilen aşırı tepkidir. Kişilerin, bünyelerine göre farklı maddelere alerjisi olabilmektedir.

Hayvansal ve bitkisel zehirler: Bazı hayvanların gücünden yararlanılırken, bazı hayvanların hayvansal da et, süt, yumurta gibi ürünlerinden besin maddesi olarak yararlanılır. Ancak hayvanlar bazı hastalıklara neden olabilir. Örneğin kuduz, şarbon ve kuş gribi bunlardan bazılarıdır. Bitkilerin yararlı olanlarının yanında zararlıları da vardır. Örneğin yada eşek kulağı in karakafes olarak bilinen bitki karaciğerde hasara neden olabilir.

Etiketler: ,

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir