şizofreni nedir? Belirtileri Ve Tedavi Yöntemleri

şizofreni nedir? Belirtileri Ve Tedavi Yöntemleri

şizofreni nedir? Belirtileri Ve Tedavi Yöntemleri

şizofreni nedir? Belirtileri Ve Tedavi Yöntemleri

İlk önce Şizofreni Nedir, bunu bir açıklayıp hafızamızın bir köşesine kaydedelim. Şizofreni aslında halk arasında sıkça kullanılan bir kelimedir. Hatta yer yer birbirimizle şakalaşırken bile şizofren kelimesini kullandığımızı biliyoruz. Şimdi Şizofreni ilk olarak beyinde bulunan kimyasal maddelerin iletiminde bir bozukluk ve beyin yapısındabazı farklılıkların görülmesiyle ortaya çıkan bir beyin hastalığıdır. Hastalığın aktif ve pasif halleri bulunmaktadır. Aktif hallerialevlenmepasif halleri ise “iyileşme” olarak adlandırılır. Bu hastalık her ne kadar tedavi edilebilse dahi bir çok insanda hastalık tamamen düzeltilemez. Kişi hayat şartlarını ve kalitesini çevre ile olan iletişimi çok zorlaştıran bir durumla karşılaşır. Toplumda bilinen şizofreni hastaları aslında çevreye zarar verme saldırganlığında bulunmaz, yani aniden bir şekilde saldırganlaşmayla karşılaşılmaz. Bu hastalık sıkça konuşulan bir hastalık olmasa da toplumda yaygındır.

Dünyada yaklaşık olarak 60 milyona yakın şizofreni hastası bulunurken bu sayı ülkemizde 600binden fazladır. Yani bu da demek oluyor ki dünyada her yüz kişiden biri şizofreni hastalığı taşımaktadır. Genel olarak 17-24 yaşları arasında bu hastalık kendini gösterir. Bunun nedeni aslında psikolojik düşüşler olup kişinin beynini fazlasıyla zorlamasıdır. Bu yaştaki insanların ergenlik ve hayata başlama sıkıntıları yüzünden beyinlerindeki kimyasal maddeleri bozmayla hastalık belirir.

Şizofreni hastalığın başlama yaşı ne kadar çok düşerse o kişi üzerinde o kadar çok zarar bırakacağı anlamı taşımaktadır. Bu da o kişinin hayatının daha kötü bir hale gireceğini gösterir.Toplumda bu hastalık hakkında yanlış bilgiler bulunmaktadır. Şizofreninin bir bunama oldupunu savunanlar aslında şizofreni bir “bunama” değildir. Ayrıca farklı şekillerde davranmak her insanın doğasında bulunan bir davranış şeklidir.

ŞİZOFRENİ NEDENLERİ

Şizofreni hastalığının nedenleri hakkında bir kaç cümle kurmak gerekirse cümlemize şöyle başlayabiliriz. Şizofrenin ortaya çıkmasında sadece birkaç faktör söz konusudur. Beyinde bulunan sinir hücreleri daima birbiriyle bağlantı halindedir ve bu bağlantı tüm iletişimi sağlamaktadır. Bunun için sinir hücrelerinin ucundan kimyasal maddeler (asetilkolin,serotonin,dopamin) salgılanır ve bu maddelerden dopamin etkisiyle olan iletişimde bir bozukluk olması şizofreni nedenlerinin arasında yerini almaktadır. Bu hastalarda kişisel bozukluk görülmekte ve bu bozulmayla hayal görme, konuşma, halisünasyon görme ve davranışlarda farklıklık gözlenmektedir. Ayrıca bu hasta kişilerde dopamin bazı bölgelerde fazla miktarda bulunmaktadır. Yapılan beyin görüntüleme yöntemleri beyinde bazı farklılıkların gözle görülebilecek derecede yüksek olduğu saptanmıştır. Beynin bazı bölümleri küçüktür, beyinde boşluklar da genişlemiştir ve bu yüzden şizofreni hastalarının plan yapması, karar vermesi gibi durumları güçleşmektedir. Bazen karşısında bulunan kişi ile ne konuşacağını dahi bilemez olur. Şizofreni hastalığının nedenleri arasında kalıtsal faktörlerin de bulunduğu saptanmıştır. Yani ailesel bir geçişin de söz konusu olduğunu söyleyebiliriz. Her 10 şizofreni hastalarının birinde, birinci dereceden akarabalarında bu hastalık görülmektedir. Yapılan araştırmalar, birden fazla genin bu geçişte rol oynadığını göstermektedir. Annesi ya da babası şizofreni taşıyan bir kişinin çocuğunda da şizofreni olma ihtimali %10-13 gibi değerler arasındadır.

ŞİZOFRENİNİN BELİRTİLERİ

şizofreni nedir? Belirtileri Ve Tedavi Yöntemleri

şizofreni nedir? Belirtileri Ve Tedavi Yöntemleri

 

Şizofreni alevlenme ve iyileşme dönemi olarak ikiye ayrılır. Hastalık şiddetlenmeden alevlenmeden önce hastada belirtiler kendini ortaya çıkarmaktadır. Bu belirtileri şöyle sıralayabiliriz.

-İlgisizlik, isteksizlik, halsizlik, yorgunluk
-Çok çabuk sinirlenme, alınganlık,küçük şeylerden rahatsızlık duymak,
-Yakın çevresinden uzaklaşmaya başlamak,
-Duygulanmada azalma,
-İçki ve sigara gibi maddelere başlamak, kendini önemsememek ve kendine bakmamak gibi durumlar da buranın içerisinde bulunur.
-Uykuda problem yaşama
-Cinsel konulara eğilimde artma gibi durumlar da şizofreninin belirtileri arasındaki yerini korumaktadır.

Yukarıdaki belirtilerin hepsi bir hasta üzerinde olmayabilir ki her hastada farklı belirtilerin olduğu gözlenmektedir. Lakin bir hastada görülen belirtiler, hastalığın alevlenme yani şiddetlenme dönemleri ile aynıdır.Yapılan tedaviler ile düzelmeyen ya da tamamıyla ortadan kalkmayan belirtilerin de olduğu bilinmektedir. Bu belirtiler gözlemlenip hastalığın aktif dönemi engellenmeye çalışılmaktadır. Olmadık sesler duymak, insanlara yaklaşmayı istememek, garip düşünceler içerisinde olmak, şüpheci olmak, bitkin vehalsiz bir ruh hali ortadan kalkmayabilecek belirtiler arasında bulunmaktadır.

ŞİZOFRENİ TEDAVİSİ

Şizofreni hastalığının tedavisinde ilaç kullanımı ve psikoterapiler yer almaktadır. Tedavi süresince alınan antipsikolojik ilaçlar uzun yıllar boyunca kullanılmakta olan bir yöntemdir. Hastalığı tamamen ortadan kaldırmaz lakin belirtilerin önüne geçer ve hasta üzerindeki performansta artış sağlamaktadır. Kişi günlük yaşama uyum göstermeye başlar ve hastalığın tekrar ortaya çıkışı engellenmektedir.
Son yıllarda antipsikotikler şizofreni tedavisinde kullanılmaktadır ve bunun yan etkileri de tehlikelidir. Zira kandaki beyaz hücrelerinden sayısında aniden bir azalma gerçekleşebilir ki bu durum daima doktor kontrolünde düzenli olarak yapılmalıdır. Bu arada ilaç fiyatları diğer ilaçlara göre oldukça pahalıdır ve her reçete ile verilmez. Hangi ilacın ne kadar kullanılacağı aslında hastalığın durumuna göre değişmekteir. Bu durum için deneme-yanılma gibi yöntemler kullanılır. Ayrıca bu ilaçların etkisi ile ses duyma, hayal görme gibi belirtileri de ortadan kaldırmaktadır. Bu ilaçların içerisinde bağımlılık yapacak madde bulunmadığından pek bi tehlikesi söz konusu değildir. Hastalık şiddetlendi mi dozlar arttırılı azaldı mı doz düşürülür ve bu ilacı kısa süre kullanıp kesilmesi doğru değildir. Düzenli olarak doktor kontrolüyle hastalık önlenebilir.
Diğer bir tedavi yöntemi olarak görülen “EKT(ELEKTRO KONVULVIZ) tedavisidir ve halen bile tartışılmakta olan bir tedavi yöntemidir. Başın iki tarafına yerleştirilen elektrotlar beyinde tekrar elektriksel dengenin sağlanması amaçlanmaktadır. Yapılan bu grup tedavisi ise hastanın belirtilerle başa çıkması için gerekli oldğu savunulmaktadır. İnsanlarla olan iletişim arttırılmak istenmektedir. Hastanın tanıştığı kişilerle nasıl bir iletişim kuracağı,nasıl bir sohbet edeceği gibi sorunlarla nasıl başa çıkılıcağı teknikleri anlatılır ve haftada bir kez yapılır.

BELİRTİLERİN ETKİSİNİ AZALTMAK İÇİN HASTANIN YAPMASI GEREKENLER:

İlaçların düzenli ve zamanında alınması, ilaçların aksatılmaması söz konusudur. Sürekli doktor ve sağlık ekibiyle bağlantı halinde olması gerekir. Yeterli kadar uyumak şarttır ve hayatın belirli bir düzen içerisinde olması gerekmektedir. Hergün aynı saatlerde yapılan uyku düzeni önemlidir ve fazla uyumamak söz konusudur. Herkes gibi şizofreni hastası olan bir bireyin gününe normal bir insan gibi devam etmesi istenmektedir. Normal insanların yaptıklarını onlar da yapmalı ve diğer tüm işlerini günlük aktivitelerini sağlıklı bir şekilde yerine getirmelidir. Özellikle “stres“ten uzak durulmalı, madde bağımlılığından kaçınılmalıdır. Zira bu tür maddeler geçici rahatlık sağlar ve hastanın iyileşme dönemini kısaltır. Şizofreni taşıyanların çoğu sigara kullanmaktadır ve sigara da ilaçların etkisini azaltmaktadır. Arkadaşlarla olan iletişimin tam gaz devametmesi gerekir sürekli bir muhabbet içerisinde bulunulmalıdır ki beyin kendini rahatlatsın. Yapılacak olan sporlar da kişiyi rahatlatır.

Etiketler: , , ,

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir