Kösem Sultan Kimdir

Kösem Sultan Kimdir

Kösem Sultan kimdir? Yapılan araştırmalara ve tarihi kaynakların sağladığı bilgiler ışığında geçmiş zamanda yaşamış ve adını hissettirmiş ona bir kişilik olmaktadır. Tarihin sayfaları arasında yapılan gezintilerde Kösem Sultan kimdir? Sorusunda yanıt arayan tüm okurlarına ilk gerçek olarak sunulan bilgi asıl isminin Haseki Mah-Peyker Kösem olduğu ve Valide Sultan olarak bilinen 1590 yılında dünyaya geldiği bilgisi olmaktadır. Etkileyici yaşamının ardından 1651 yılında hayata veda edene kadar geçen süre içinde Osmanlı Devleti yönetiminde bir kişilik olarak önemli rol oynamış birisi olduğu anlaşılmaktadır. Bu açıdan bakıldığında zamanın derinliklerinde kadınların devlet yönetiminde etkili olduğu anlaşılmaktadır. Bir zaman kızlar okula gönderilmez kızlar okumaz anlayışı hakim bir halk kesiminin oluşmasına rağmen devlet yönetiminde söz sahibi olmaları bu yönde yapılan yanlışı bu kesimin suratına bir tokat gibi vurmaktadır. Kösem Sultan kimdir? Bilincine karşılık yapılan araştırmalarda kösem sultanın devrin Osmanlı Padişahı olan 1. Ahmet’in eşi olduğu ve yine Osmanlı döneminde padişah olan Padişah IV. Murad ve aynı zamanda I. İbrahim’in annesidir.

Osmanlı tarihinin geçmiş dönemlerinde ortaya çıkan ve bu dönemin en cesur ve güçlü kadın sultanlarından olarak tarihe geçme özelliğini yakalamış birisi olarak kabul edilen Mah Peyker kösem Sultan’ın hayatı romanlara konu olacak şekilde etkileyici ve yönetim aşamasında dahi etkili olan, tiyatro oyunlarına konu olacak kadar akılda kalıcı ve etkileyici olan, opera eserlerine konu olacak kadar etkili bir yaşam öyküsünün etkisi olmuştur. Tarihi araştırmalar içinde rastlanmakta olan diğer bilgilere devam edilecek olursa Valide-i Muazzama adı ile, Sahibet-ül Makam adı ile, Valide-i Kebire gibi etkileyici ve akıllarda kalıcı sıfatlarıyla da anılan Kösem Sultan bu konuda gerçek anlamda etkili kişilik sahibi olarak yaşamını sürdürmüştür. Oğulları IV. Murad açısından ve İbrahim ile torunu olan IV. Mehmet döneminde etkili bir şekilde uzun yıllar devlet yönetiminde ortaya çıkardığı çalışmaları etkisini göstermiş olan bir Hanım Sultan’dır. Kösem Sultan kimdir? Diye merak edenler için tarihin önemli sayfaları olarak bilinen dönemde kösem sultan hareme girmeden önceki dönemde gerçekleşen hayatı ile ilgili kesin bir bilgi olmaması bu yönde ki soruları yanıtsız bırakmaktadır. Köken araştırmaları için yapılan çalışmalarda ortaya çıkan sonuçlar kafa karıştırıcı olsa da devlet yönetiminde olumlu olarak ortaya çıkardığı çalışmaları Rum asıllı veya Bosnalı olduğu söylenmesi ardında bıraktığı soruları bir nevi olsa silmektedir. Kösem Sultan’ın Anastasya adıyla doğmuş olduğu söylenmektedir.

Bu bilgileri doğrultusunda izlenen diğer bilgiler, Bosna Beylerbeyi tarafından İstanbul’a gelmesi ile kızlar ağasına gönderilerek zamanın Osmanlı padişahı ile tanışması ve hareme girerek ilk başlangıca adım atmasının oluşumu olarak belirtilen bilgiler arasında yer almaktadır. Kösem Sultan kimdir? Daha 15 yaşında iken gençlik döneminde 1. Ahmet’e bu dönemde Haseki olmuş olan kösem sultan yani cariyeler arasında dikkat çekici durumda göze çarparak padişahın gözdesi olmayı başarmıştır. Kösem Sultan, bu bilgiler doğrultusunda bilinen IV. Muradı, Süleyman’ı, İbrahim’i ve Kasım adında bilinen şehzadelerin yanı sıra; Ayşe adında ve Fatma isminde sultanlar dünyaya getirdiği tarihi bilgiler arsında yer almaktadır. Devlet yönetiminde yer alan kocası ölünce bunun sonrasında önce tahta geçen kocasının kardeşi Sultan I. Mustafa döneminde ve daha sonra da kocasının o dönemde başka bir kadından olan oğlu Sultan II. Osman zamanında etkili bir şekilde sultanların destekçisi olarak devlet işlerinde etkinliği arttı. Kösem Sultan kimdir? Devlet yönetiminde etkin çalışmaları döneminde tahta çıkan sultanın II. Osman’ın yaşı çok genç olmakla birlikte gelen rahatsızlık belirten görüşleri Kösem Sultan’ın devlet işlerindeki etkinliğinden rahatsız olmasından dolayı bu konuda etkili olacak tedbir almıştır. Muhtemelen bu alan da en çok etkisi olan annesi olan Valide Sultan Mahfiruz Hatice Sultan’ın da etkisiyle bu alanda devlet yönetiminde olumlu olan fakat pek hoş karşılanmayan davranışları sonucunda kösem sultanı eski saraya göndererek annesi ile olan yaşantılarından uzaklaştırmıştır.

Fakat zaman içinde gelişmiş olan taht kavgaları ve birbirinden üstün olma devlet yönetiminde söz sahibi olma düşünceleri erkekler arasında gelişen bu mücadele sonucunda ortaya çıkan değişimleri sonucunda Genç Osman’ın tahttan indirilmiştir. Tekrar bunun yerine geçen I. Mustafa’nın da mücadeleyi kaybederek tekrar tahttan indirilmesi üzerine en sonunda kösem sultan dönemi etkisi ile tahta nihayet Kösem Sultan’ın kendi oğlu olan IV. Murat çıktı. Fakat ortada büyük bir sıkıntı oluşması bu dönemde başlamıştır. IV. Murat tahta çıktığında sadece 11 yaşında olması ve devlet yönetimi hakkında bilgi sahibi olmaması ve Kösem Sultan bu dönemde etkili bir şeklide artık oğlu adına devleti yönetmeye başlamıştı. Kösem Sultan kimdir? Zaman içinde bu konuda elde edilen bilgiler sultan IV. Murat büyümesi ile birlikte annesi olan Kösem Sultanın devlet yönetimi etkisini ve bu yöndeki faaliyetlerini engellemeye çalışsa da genç yaşta ölmüş olması Kösem Sultanı oğullarından olan İbrahim’in tahta çıkmasına neden olduğu görülmektedir. Bu tarih itibari ile Kösem Sultanın devlet yönetimindeki etkisi tekrar artış göstermiştir. Bu dönemde İbrahim’in tahta çıkması ile Osmanlı büyük bir krizle karşılaşmıştır. Bu krizin ortaya çıkışının sebebi İbrahim’in dengesiz hareketleri ve kadınlara ilgi duymaması olduğu belirtilmektedir. Bu dönemde bu krize karşılık Osmanlı döneminin devamını sağlamak acısından kösem Sultana büyük bir görev düşmüştür. Osmanlının tek varisi olan İbrahim’in tahta çıkabilmesi için bütün tedavi yöntemlerini denemiştir. Bu dönemde İbrahim’in iyileşmesinde etkisi olduğu söylenen cinci hoca lakabıyla tanınmış olan Safranbolulu karabaş zade Hüseyin efendi olmaktadır.

Bu çalışmaların sonunda İbrahim’in tahta çıkmasından 2 yıl sonra şehzade Mehmet dünyaya gelmiştir. Cinci hocanın bu yönde sağlamış olduğu faydalar neticesinde tarihi kaynaklara göre Kösem Sultanın Hüseyin efendiye Safranbolu’da han yapımında yardımcı olmak maksadıyla bir miktar para ödemiş olduğu tarihi kaynaklarda yer almaktadır. Kösem Sultan kimdir? Bu olay karşılığında cinci hocanın kendini yüksel derecede geliştirmesi olumsuz etkilere sebep olarak öldürülmesine sebep olmuştur. Ölümünden sonra ele geçirilen hazine büyüklüğü değerlendirildiğinde askerlere dağıtılan paranın halk arasında cinci hoca akçesi olarak bilinmesine neden olmuştur. I. İbrahim’in ölümünden sonra Kösem Sultanın torunu olan 6 yaşındaki sultan IV. Mehmet’in tahta geçişi ile Kösem Sultanın yönetimdeki etkisi devam etmesine rağmen rakip olarak ortaya çıkan IV. Mehmet’in annesi Turhan Sultan ile son bulmuştur. Bu olayın ortaya çıkışı rekabetin sürmüş olduğu 3 yıl süre ile Kösem Sultan ve Turhan Sultan arasındaki mücadele Kösem Sultanın boğularak öldürülmesi sonucu son bulmuştur. Ortaya çıkan bu olaydan sonra Köprülü ailesinden olan sadrazamların iş başına gelmesi padişahların anneleri durumundaki kadınların devlet yönetimindeki etkisi sona ermiştir. Kösem Sultan kimdir? Kösem Sultanın cenazesi bu günkü bilinen Ahmet camisindeki I. Ahmet türbesine defnedilerek bilgileri tarihi kaynaklar aracılığı ile günümüze kadar gelmiştir. Kösem Sultanın çocukları Kösem Sultanın devlet yönetimine olan etkisi ile hepsi yaşamları boyunca Osmanlı döneminin taht mücadelelerinde yer almışlardır. Şehzade Süleyman, IV. Murat, şehzade kasım, I. İbrahim, Ayşe sultan, Fatma sultan, Gevher han sultan, Han zade sultan kösem sultanın çocuklarıdır.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir