Aziz Sancar

Aziz Sancar

Aziz Sancar 1946 yılında Mardin’de dünyaya gelmiştir Aziz Sancar, aile yapısı olarak çiftçi bir ailenin 7. Çocuğu olarak dünya yaşamını sürdürmüştür. Eğitim durumu olarak aile yapısında Anne ve babası okuma bilmeyen Aziz Sancar ailesi için söylediği sözler aslında eğitimin önemini anlamak istemeyenlere bir tokat gibi yüzlerine vurulmaktadır. Ailesinin okuma-yazma bilmese de çocuklarına eğitim vermenin ne kadar önemli bir unsur olduğunu bildiklerini belirtmektedir. Daha sonraki sözlerinde kendisi de dahil bütün kardeşlerinin eğitim almaları için ellerinden ne geliyorsa yaptıklarını açıkça belirtmektedir. Aziz Sancar Üniversite eğitim sürecine kadar Mardin’de okuma hayatını sürdürmüştür. 1963 yılı itibari ile İstanbul Tıp Fakültesi’ni kazanmıştır. Bu okul değişimi sonucunda İstanbul’a taşındı. 6 yıl içinde üstün başarılı bir şekilde ve azimli kararlılığının da etkisi ile okulunu başarıyla bitiren Aziz Sancar, 1969 yılında doğum yeri olan Mardin-Savur’a geri dönüş yaparak oradaki sağlık ocaklarından bir tanesinde iki yıl boyunca başarılı bir şekilde hekimlik yaptı.

1970 yılında bir anda vermiş olduğu ise keskin bir şekilde ortaya çıkan kararla Dallas Texas Üniversitesi bünyesinde doktora yapmak ve mesleğinde daha ileri seviyelere yükselmek amacı ile Dallas’a gitti. Doktorasını azim ve kararlılık içinde Moleküler Biyoloji alanında kısa zamanda tamamlayan Aziz Sancar, Yale Üniversitesi bünyesinde daha da yüksek seviyede başarılar sergilemek maksadı ile doçentlik tezini tamamlamak için DNA onarımı üzerine çalışmalarını yapmıştır. Her alanda olduğu gibi bu alanda da çalışmalarını kısa sürede ve tahmin edilemeyecek derecede başarılı bir şekilde tamamlayarak doçentlik tezini almıştır. Aziz Sancar 1997 yılından başlayan başarı serüvenini Amerika Birleşik Devletleri North Carolina-Chapel Hill’de bulunan North Carolina Üniversitesi Biyokimya ve Biyofizik Bölümü bünyesinde görev yapan Aziz Sancar, burada da yüksek seviyeli başarı düzeyi yüksek eserler sergileyerek adını tüm dünyaya duyurmuştur.

Aziz Sancar günümüze kadar yaptığı çalışmalar çerçevesinde yakın zamana kadar yaklaşık olarak 300 adet bilimsel makale yazmış ve yayınlamıştır. Bunun yanında 33 kitabını da bilimsel doküman niteliğinde yayınlamıştır. Bunların yanı sıra birçok başarılı bilimsel içerikli olan araştırmalarının sonrasında Amerikan Ulusal Bilimler Akademisi’ne kabul edilmiş olan Aziz Sancar, bu kurum içinde yer alama konusunda kabul gören üç başarılı Türk’ten biri olma şansını yakalamıştır. Prof. Aziz Sancar kanser tedavisi için kullanılmak üzere ”sirkadiyen (ritmik) saat” uygulamasını keşfetmiştir. Kanser tedavisinde kullanılmakta olan ilaçların insanların DNA yapısını aşırı tahrip ettiklerini, vücudumuzda bulunan DNA onarım mekanizmalarındaki kanser hücrelerinin yaşamaya devam edebilecek oldukları bir ortam yarattıklarının tespiti için, tam olarak belirtilen bu noktada çalışmalar yapmak sureti ile mekanizmasının işleyiş tarzını çözmek istediklerini belirtmiştir. Bu sayede vücutta bulunan kanser hücrelerinin daha önce ölmüş olmasını sağlamaya çalıştıklarını belirtmiştir.

2015 yılı itibari ile bu konu ile alakalı vücutta bulunan hücrelerin hasarlı durumdaki DNA’ları ne şekilde onarmış olduklarını ve bu alanda genetik bilgilerini nasıl korumuş olduklarını, düzenlediği araştırmaları neticesi doğrultusunda Aziz Sancar Nobel Kimya Ödülü‘ne layık görülmüştür. Aziz Sancar’ın başarılarının karşılığı olan bu ödüle ortak olan isimler ise; Paul Modrich ve Tomas Lindahl gibi aynı derecede başarılar sergileyen bilim adamları olmuştur. Aziz Sancar, en büyük ödül olan Nobel Kimya Ödülü haricinde bugüne kadar başarılı meslek hayatında bir çok değişlik nitelikte başarıya ve ödüle de imza atmıştır. Aziz Sancar tarafından alınmış olan ödüllerden bazıları şunlardır; 1984 yılında amerike birleşik devletleri ulusal bilim vakfı genç araştırmacı ödülünü almıştır 1990 yılında ABD Fotobiyoloji Derneği Ödülü almıştır 1995 yılı içinde Amerika Birleşik Devletleri Ulusal Sağlık Enstitüsü Ödülüne layık görülmüştür.

1997 yılında yine başarı serüveninin bir halkası olarak Türkiye Bilim Teknik Araştırma Kurumu TÜBİTAK Bilim Ödülü hakkını elde etmiştir 2004 yılı itibari ile başarı sıralamalarını alt üst ederek Amerika Birleşik Devletleri Fen ve Sosyal Bilimler Akademisi Ödülünü elde etmiştir 2005 yılı içinde çalışmalarının ve insanlık yararına yapmış olduğu çalışmaların karşılığında Amerika Birleşik Devletleri (ABD) Ulusal Bilimler Akademisi Üyeliği hakkını elde etmiştir. 2006 yılında devam eden başarılı çalışmalarının karşılığında TÜBA Üyeliği hakkını kazanmıştır 2007 yılında geçmişten günümüze tüm başarılı çalışmalarının ve ölümsüz bilimsel eserlerinin bilincinde olan ülkemizin saygın kuruluşlarından olan değerli kişiliğe sahip olan Vehbi Koç Ödülünü almıştır.

Aziz Sancar 2015 Nobel Kimya Ödülü’ne layık görüldüğünde DNA üzerine yaptıkları çalışma sonucunda Türk asıllı ABD vatandaşı olan Aziz Sancar, aynı çalışmada rol alan ABD’li Paul Modrich ile İsveçli Tomas Lindahl üçü beraber bu ödüle layık görülmüşlerdir. Amerika’nın Kuzey Kalifornia Üniversitesi’nde çalışmalarını gerçekleştiren Türk bilim insanı Aziz Sancar, yaptığı başarılı çalışmalar karşılığında Nobel Kimya Ödülü’ne layık görüldü. Aziz Sancar, bu ödülü sadece kendisine ait saymayarak ABD’li meslektaşı Paul Modrich ve onun beraberinde olan İngiliz meslektaşı Thomas Lindahl ile paylaşmıştır. Aziz Sancar bu başarılarının yanında en akılda kalıcı çalışmalarından olan başarısını, Prof. Dr. Aziz Sancar, kanser tedavisinin önemli dönüm noktalarından olan ‘ritmik saat’ buluşunu yaparak ortaya çıkarması dünya çapında üne kavuşmasına yetmiştir.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir